Απευθύνεται σε εκπαιδευμένους επαγγελματίες συστημικής ή άλλης ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης, οι οποίοι επιθυμούν να εισάγουν στη θεραπευτική τους αντίληψη την πολυπρισματική σκέψη της συστημικής θεραπείας και σε εκπαιδευόμενους θεραπευτές στην συστημική θεραπεία.
Στόχος της συγκεκριμένης ομάδας είναι να ισορροπήσουμε την εποπτική διεργασία ανάμεσα στους καθρέφτες που μας τραβούν την προσοχή: το βλέμμα στις κλινικές περιπτώσεις που φέρουν οι συμμετέχοντες, τη ματιά στις διαφορετικές αντιλήψεις που κατασκευάζονται στα μάκρο-, μέσο- ή μίκρο- συστήματα όπου εργάζονται (οργανισμοί, δομές, φορείς, σχολεία, γραφεία κα), αλλά και την εστίαση στην επαγγελματική εξέλιξη των εποπτευόμενων, την ανάπτυξη των δεξιοτήτων, γνώσεων, ικανοτήτων και κλινικών διαισθήσεων, μέσα και από την πρόσβαση σε ευρεία σχετική βιβλιογραφία.
Συντονιστές: Η Ιωάννα Ρεβίθη είναι ψυχολόγος (Ε.Κ.Π.Α.) με μεταπτυχιακές σπουδές στην Κοινωνική και Κλινική Ψυχολογία (Α.Π.Θ.) ως υπότροφος του Ι.Κ.Υ. Έχει εκπαιδευτεί στη Συστημική Συμβουλευτική και Θεραπεία καθώς και στην Τραυματοθεραπεία ΕΜDR σε ενήλικες και παιδιά. Έχει εργασθεί μακροχρόνια με παιδιά και οικογένειες σε διαφορετικά πολιτισμικά πλαίσια αλλά και ως καθηγήτρια ψυχολογίας και συντονίστρια ομάδων. Ασκεί ιδιωτικό επάγγελμα ως συστημική θεραπεύτρια με παιδιά, εφήβους, ενήλικες, ζευγάρια και οικογένειες. Είναι μέλος της Συστημικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος και πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια ενηλίκων (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.).
Ο Γιώργος Κεσίσογλου (Ph.D) εργάζεται ιδιωτικά ως ψυχολόγος και οικογενειακός θεραπευτής. Εκπόνησε μεταδιδακτορική έρευνα στις διεργασίες εποπτείας ως επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Ποιοτικής Έρευνας του Φ.Π.Ψ. Ε.Κ.Π.Α. Έχει διδάξει μαθήματα Κοινωνικής Ψυχολογίας, Ποιοτικής Έρευνας και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας σε δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια. Είναι απόφοιτος και διδάκτορας του τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ., μέλος της Συστημικής Εταιρείας Β. Ελλάδας (ΣΕΒΕ), ενδιαφέρεται για κριτικές, πολυπολιτισμικές και κοινωνικοκονστρουξιονιστικές προσεγγίσεις.
Έναρξη: 27/09/2021 στις 10:00 Κόστος συνάντησης : 30 ευρώ η συνάντηση
Τόπος Διεξαγωγής: Διαδικτυακές συναντήσεις μέσω πλατφόρμας Google meet Πληροφορίες/Συμμετοχές: 6942237979 – 6981714143
Σε λίγες ώρες μπαίνει η νέα χρονιά, ας ευχηθούμε να είναι διαφορετική, λίγο καλύτερη από το δυστοπικό 2020. Με υγεία, συλλογική ανοσία και αναβαθμισμένο ΕΣΥ.
Ας προσπαθήσουμε να τοποθετηθούμε λίγο πιο πέρα, ως ανθρώπινα συστήματα, μετασχηματίζοντας την ιστορία μας…
Ευχές για καλή χρονιά, με μια (επεξεργασμένη) φωτογραφία από τον Λιμνιώνα του Γραμματικού, μια μικρή παραλία στα ανατολικά της Αττικής, στο Δήμο Ν.Μάκρης/Μαραθώνα, με εμφανή τα ίχνη της μεταλλευτικής ιστορίας της.
Τα βιβλία ήταν πάντα ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής μου, της επαγγελματικής εξέλιξης και ψυχαγωγίας. Οι φωτογραφίες δεν ήταν. Όμως το #instagram, παρά τις αδυναμίες της δημοφιλίας του, είναι αρκετά σημαντικό δέλεαρ, για την οπτικοποίηση της ζωής μας και την αισθητικοποίηση της καθημερινότητας. Είχα ένα λογαριασμό instagram για καιρό, που πολύ αραιά δημοσίευα κάποιες φωτογραφίες, με κάποιες δραστηριότητες. Αποφάσισα πλέον όμως να επιχειρήσω να καταγράφω οπτικά στο instagram τα βιβλία που με απασχολούν, με εμπνέουν, μου δίνουν υλικό για δουλειά, με εκπαιδεύουν, με ψυχαγωγούν. Θα περιέχει βιβλία σε υλική μορφή, αλλά και τα εξώφυλλα του ψηφιακού αναγνώστη μου, που έχει εμπλουτίσει το υλικό στο οποίο έχω/ουμε πρόσβαση.
Οπότε πήρε μορφή το παρακάτω.
Αν σας ενδιαφέρει αυτό το περιεχόμενο, μπορείτε να ακολουθήσετε. Θα έχει ίσως και κάποια σχόλια, σαν μικρές κριτικές…
Το Σάββατο 5 Δεκέμβρη 2020 (18:00-21:00) θα συμμετέχω με μερικές σύντομες σκέψεις πάνω στο θέμα των αρρενωποτήτων και της σεξουαλικότητας στις σημερινές οικογένειες στην ανοιχτή (και δωρεάν) διαδικτυακή συνάντηση που συνδιοργανώνουμε άτομα και φορείς με το κέντρο Συνηχήσεις και συντονιστή τον Ηλία Γκότση.
Πέρα από τη δική μου συμβολή, περιλαμβάνονται οι εισηγήσεις:
Λίνα Λυκομήτρου, Ψυχολόγος, Ιδρυτικό μέλος και εκπρόσωπος της δράσης «Άγγιγμα και όρια» “Η Σεξουαλική αγωγή ως πρωτογενής πρόληψη της Παιδικής Σεξουαλικής κακοποίησης
Φανή Παπαδοπούλου, Πολιτική Επιστήμονας :Γυναικεία σεξουαλικότητα μέσα και έξω από την οικογένεια.
Νάνσυ Παπαθανασίου, PhD Επιστημονικά υπεύθυνη Orlando LGBT+ Κλινική Ψυχολόγος : Ομοφοβία, τρανσφοβία και μη ετεροκανονικές σεξουαλικότητες στην ελληνική οικογένεια
Δημήτρης Παπανικολάου, Συγγραφέας, καθηγητής νεοελληνικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Κάτι τρέχει για την ελληνική οικογένεια»
Έλενα Σκαρπίδου Εκπαιδευτικός Συντονίστρια Εκπαίδευσης στο ΠΟΛΥΧΡΩΜΟ ΣΧΟΛΕΙΟ : Συμπεριληπτική Σεξουαλική Εκπαίδευση και η επίδραση της οικογένειας
Πρόδρομος Ταράσης, Ψυχολόγος Ψυχοθεραπευτής- Επικοινωνιολόγος Ειδικός Γραμματέας Διασύνδεσης και Επικοινωνίας ΕΛΕΣΥΘ: Σχέσεις και οροασύμβατα ζευγάρια
Εύα Φιλανθρωποπούλου: Ψυχολόγος-Αφηγηματική θεραπεύτρια : Αφηγήσεις για την σεξουαλικότητα
UPD. Η εκδήλωση έγινε, είχε μαζική συμμετοχή, και μπορείτε να τη δείτε στο ακόλουθο βίντεο. Θα δημοσιεύσουμε ένα συμμετοχικό κείμενο με τα σχόλιά μας στις ερωτήσεις του κοινού.
Η θεματική του δεύτερου τεύχους του mi$fit αφορά στο θέμα της κρίσης, της κριτικής και της «θεραπείας». Οι διάφορες κρίσεις σε οικονομικό, κοινωνικό, πολιτισμικό, πολιτικό, αλλά και προσωπικό επίπεδο αποσταθεροποιούν με διαρκή ένταση το κυρίαρχο modus operandi των «ψυχο-θεραπειών». Την ίδια στιγμή, οι κριτικές ψυχολογίες ιχνηλατούν έναν διαφορετικό δρόμο από εκείνον των κυρίαρχων αφηγήσεων της ψυχολογίας, η οποία εμμένει στην ανάδειξη της «ψυχοπαθολογίας» του ατομικού. Σε αυτό το τεύχος στόχος μας είναι να ξεφύγουμε από το περιορισμένο πλαίσιο του δοκιμιακού – ακαδημαϊκού λόγου και να φιλοξενήσουμε υβριδικά κείμενα, συμμείξεις αφηγήσεων, ιστοριών και (αντι)θέσεων, που χαρτογραφούν ένα «λοξό» πεδίο, απέναντι στους κυρίαρχους ψυχο-λόγους και πρακτικές.
Ενδεικτικοί θεματικοί άξονες:
κρίση και «ψυχοθεραπεία»: αφηγήσεις, βιώματα, (αντι)θέσεις.
το πολιτικό στην «ψυχοθεραπεία»
κριτικές ψυχολογίες και θεραπευτικές πρακτικές
κριτικός αναστοχασμός και αναθεωρήσεις της κριτικής ψυχολογίας σε εποχές κρίσης
διλήμματα, ταυτότητες και αφηγήσεις χειραφετητικών θεραπευτικών θέσεων
έμφυλες ταυτότητες, διαθεματικότητα και «ψυχοθεραπεία»: καταπίεση, χειραφέτηση, αναστοχασμοί
queer οπτικές και «ψυχοθεραπεία»: βιώματα και κριτικές αφηγήσεις
ελευθεριακές θεραπευτικές πρακτικές και απελευθερωτική ψυχολογία
το σώμα ως όργανο ελευθερίας και ψυχοθεραπεία
επιτήρηση, συμμόρφωση, εγκλεισμός και ζητήματα εξουσίας στην «ψυχοθεραπεία
ηθικές αντιθέσεις και ψυχοθεραπευτικές πρακτικές
κριτική και χειραφετητική ψυχιατρική: βιώματα και εμπειρίες από το πεδίο
αφηγήσεις απελευθερωτικών και χειραφετητικών πρακτικών στο προσφυγικό
κριτικές θέσεις για την αναπηρία και αφηγήσεις χειραφετητικών πρακτικών
Οδηγίες προς συγγραφείς:
Η έκταση των άρθρων θα πρέπει να μην ξεπερνά τις 2500-3000 λέξεις.
Τα κείμενα θα πρέπει να αποστέλλονται σε μια από τις παρακάτω ηλεκτρονικές διευθύνσεις σε μορφή Microsoft Office/ Open Office Word σε γραμματοσειρά Times New Roman 12 και οι παραπομπές να είναι σε μορφή υποσημειώσεων (Footnotes).
Τα άρθρα θα υποβάλλονται σε διαδικασία ανώνυμης κρίσης.
Καταληκτική ημερομηνία για κατάθεση περιλήψεων (abstract – 100 λέξεις): 31/09/2020
Καταληκτική ημερομηνία για κατάθεση άρθρων: 31/12/2020
Για περισσότερες πληροφορίες και αποστολή άρθρων, βιβλιοπαρουσιάσεων, ιδεών και προτάσεων:
Απευθύνεται σε εκπαιδευμένους επαγγελματίες συστημικής ή άλλης ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης, οι οποίοι επιθυμούν να εισάγουν στη θεραπευτική τους αντίληψη την πολυπρισματική σκέψη της συστημικής θεραπείας και σε εκπαιδευόμενους θεραπευτές στην συστημική θεραπεία.
Η σύγχρονη συστημική θεώρηση ως φιλοσοφική στάση παρά ως εγχειρίδιο τεχνικών οδηγιών δίνει την δυνατότητα στη θεραπεύτρια να αναστοχαστεί παρατηρώντας την εαυτή της ως μέρος του θεραπευτικού συστήματος, αξιοποιώντας όλα τα τεχνικά μέσα που ήδη διαθέτει και ξεδιπλώνοντας τις πολλαπλές αναγνώσεις αναζητώντας την χρησιμότερη αφήγηση για την ίδια και τους ανθρώπους με τους οποίους δουλεύει. Η συστημική εποπτεία, αντίστοιχα, έχει παρομοιαστεί ως μια περιδιάβαση μέσα σε ένα δωμάτιο με πολλαπλούς καθρέφτες. Στόχος της συγκεκριμένης ομάδας είναι να ισορροπήσουμε την εποπτική διεργασία ανάμεσα στους καθρέφτες που μας τραβούν την προσοχή: το βλέμμα στις κλινικές περιπτώσεις που φέρουν οι συμμετέχοντες, τη ματιά στις διαφορετικές αντιλήψεις που κατασκευάζονται στα μάκρο-, μέσο- ή μίκρο- συστήματα όπου εργάζονται (οργανισμοί, δομές, φορείς, σχολεία, γραφεία κα), αλλά και την εστίαση στην επαγγελματική εξέλιξη των εποπτευόμενων, την ανάπτυξη των δεξιοτήτων, γνώσεων, ικανοτήτων και κλινικών διαισθήσεων, μέσα και από την πρόσβαση σε ευρεία σχετική βιβλιογραφία.
Συντονιστές: Η Ιωάννα Ρεβίθη είναι ψυχολόγος (Ε.Κ.Π.Α.) με μεταπτυχιακές σπουδές στην Κοινωνική και Κλινική Ψυχολογία (Α.Π.Θ.) ως υπότροφος του Ι.Κ.Υ. Έχει εκπαιδευτεί στη Συστημική Συμβουλευτική και Θεραπεία καθώς και στην Τραυματοθεραπεία ΕΜDR σε ενήλικες και παιδιά. Έχει εργασθεί μακροχρόνια με παιδιά και οικογένειες σε διαφορετικά πολιτισμικά πλαίσια αλλά και ως καθηγήτρια ψυχολογίας και συντονίστρια ομάδων. Ασκεί ιδιωτικό επάγγελμα ως συστημική θεραπεύτρια με παιδιά, εφήβους, ενήλικες, ζευγάρια και οικογένειες. Είναι μέλος της Συστημικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος και πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια ενηλίκων (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.). Ο Γιώργος Κεσίσογλου (Ph.D) εργάζεται ιδιωτικά ως ψυχολόγος και οικογενειακός θεραπευτής. Εκπόνησε μεταδιδακτορική έρευνα στις διεργασίες εποπτείας ως επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Ποιοτικής Έρευνας του Φ.Π.Ψ. Ε.Κ.Π.Α. Έχει διδάξει μαθήματα Κοινωνικής Ψυχολογίας, Ποιοτικής Έρευνας και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας σε δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια. Είναι απόφοιτος και διδάκτορας του τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ., μέλος της Συστημικής Εταιρείας Β. Ελλάδας (ΣΕΒΕ), ενδιαφέρεται για κριτικές, πολυπολιτισμικές και κοινωνικοκονστρουξιονιστικές προσεγγίσεις.
Χρόνος Διεξαγωγής: Την τελευταία Δευτέρα κάθε μήνα 18.30-21.00 Έναρξη: 26/10/2020
Κόστος συνάντησης: 30 ευρώ η συνάντηση
Τόπος Διεξαγωγής: Λυκείου 38, 15342, Αγ. Παρασκευή, Μετρό Νομισματοκοπείο, Αθήνα
Πως προήλθαν οι συστημικές ιδέες από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο;
Τι συζητούσαν εκεί στα συνέδρια Macy;
Πως διασταυρώνονται οι ιδέες της συστημικής με τις ψυχαναλυτικές θεωρίες;
Πως συνδέονται με τα new age κινήματα των 60s;
Ποια η σχέση της κυβερνητικής με την ρομποτική, την ανάπτυξη των Η/Υ, την τεχνητή νοημοσύνη;
Πως αναδύθηκαν οι έννοιες της αυτοποίησης, της αναστοχαστικότητας, των ριζωμάτων;
Πως η έννοια της εξουσίας τέμνει το συστημικό προσανατολισμό;
Πως εφαρμόστηκαν οι συστημικές ιδέες στα σοσιαλιστικά πειράματα του 20ου αιώνα;
Πως συνδέονται με τις έννοιες των δικτύων, των ριζωμάτων, της σχεσιακότητας;
Αν σας ενδιαφέρει η ιστορική περιπέτεια της συστημικής/οικογενειακής θεωρίας, αν θεωρείτε ότι αξίζει τον κόπο να αναζητήσετε απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα, μπορεί να σας ενδιαφέρει και το νέο σεμινάριο 10 online συναντήσεων που προτείνουμε με το δίκτυο οικογενειακών συστημικών θεραπευτών.
Για περισσότερες πληροφορίες ως προς το περιεχόμενο, τη διάρθρωση, τις απαιτήσεις και το κόστος, μπορείτε να δείτε τη σχετική σελίδα.
Το διδακτορικό μου, που ολοκληρώθηκε το μακρινό 2014, ξεκίνησε από το κεντρικό ερώτημα: ποιες είναι οι εργασιακές εμπειρίες της β’ γενιάς μεταναστ(ρι)ών στην Ελλάδα, δηλαδή των παιδιών των μεταναστών που μεγάλωσαν στην Ελλάδα. Μέσα στη διαπραγμάτευση της καθολικής επισφάλειας για τους νέους εργαζομένους, αυτό το κομμάτι, η εστίαση στη β’ γενιά, έμεινε λίγο απ’έξω. Φυσικά, οι συνθήκες λίγο έχουν βελτιωθεί, και μάλλον η 10ετής κρίση έφερε μεγάλη κοινωνική και γεωγραφική κινητικότητα. Οι ανθρώπινες επιθυμίες και η προσπάθεια δύσκολα μπορούν να αποτυπωθούν στην ακαδημαϊκή έρευνα, και μάλλον όταν αυτό γίνεται, παρουσιάζονται στατικές, σαν φωτογραφίες, ενώ είναι μάλλον ευέλικτες, πτητικές, νομαδικές. Αυτή είναι και η ανθεκτικότητά τους
Σκέφτηκα λοιπόν, να αναρτήσω εδώ δυο (σχετικά πρόχειρα) κείμενα που είχα γράψει για τα θέματα της β’ γενιάς, μήπως και αποκτήσει περισσότερη ορατότητα πάλι το θέμα. Συν ένα ένα κείμενο, που δημοσιεύτηκε στην Ουτοπία.
Το 1ο κείμενο, πιο πρόσφατο, κάνει μια γενική επισκόπηση για την έρευνα για τη β’ γενιά, και τη συνδέει με τις υπηρεσίες συμβουλευτικής και την πολυπολιτισμική προοπτική:
JOANNA MONCRIEFF, O Μύθος της Χημικής Ίασης. Μια κριτική της ψυχιατρικής φαρμακοθεραπείας. εκδόσεις Oposito/Δίκτυο Ακούγοντας Φωνές, σελ. 475.
Μετάφραση: Ηλίας Γιαννόπουλος
Επιμέλεια: Λυκούργος Καρατζαφέρης.
Στις 3 Φλεβάρη 2020, ο ειδικευόμενος ψυχίατρος στη Σκωτία Dr. Evgeny Legedin έκανε ένα tweet όπου ισχυρίστηκε ότι έλαβε την απάντηση «μας έχουν συστήσει να μην αγοράζουμε βιβλία της Moncrieff», όταν τον Δεκέμβρη 2018, ζήτησε ένα αντίτυπο του εν λόγω βιβλίου από τη βιβλιοθήκη του Royal College of Psychiatrists. Το tweet του ξεσήκωσε μια μικρή αναστάτωση και προκάλεσε πολλά retweet και ακόμη περισσότερα «Μου αρέσει». Η αναζήτηση για τη διασταύρωση αυτού του ισχυρισμού έδειξε ότι ο ηλεκτρονικός κατάλογος της βιβλιοθήκης περιλαμβάνει μόνο ένα τεκμήριο, με εγγραφή στις 10 Φλεβάρη 2020, μια βδομάδα σχεδόν μετά την ανάρτηση1. Οι απόψεις λοιπόν της ψυχιάτρου Joanna Moncrieff, Καθηγήτριας Κριτικής και Κοινωνικής Ψυχιατρικής στο University College London, μάλλον δεν χαίρουν ιδιαίτερης αποδοχής από τον επίσημο κλάδο της ψυχιατρικής. Η ίδια αποτελεί ιδρυτικό μέλος του Δικτύου Κριτικής Ψυχιατρικής καθώς και συνοδοιπόρος πολλών δικτυώσεων (όπως το Παγκόσμιο Δίκτυο των Ανθρώπων που Ακούνε Φωνές ή/και η Βρετανική Ψυχολογική Εταιρεία) και πρωτοβουλιών που ασκούν κριτική στην κυρίαρχη ψυχιατρική αντιπροτείνοντας κριτικά ρεαλιστικές εναλλακτικές για την ανάρρωση από τον ψυχικό πόνο. Το συνολικό έργο της, όπως και το αναφερόμενο βιβλίο της, συναρθρώνει την αμφισβήτηση της βιολογικά προσανατολισμένης ψυχιατρικής, όχι μόνο με πολιτικό πρόσημο, αλλά και με επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις.
Το βιβλίο αυτό εμφανίζεται επίκαιρα στο ελληνικό βιβλιοτοπίο, παρέχοντας θεωρητικά και (αντι)ψυχοφαρμακολογικά εργαλεία στη δημόσια παρέμβαση και το λόγο οργανώσεων όπως το ελληνικό Δίκτυο «Ακούγοντας Φωνές», η Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία, το Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στον χώρο της Ψυχικής Υγείας (από τις ομάδες των οποίων εξάλλου προέρχονται οι συντελεστές της ελληνικής απόδοσης). Πιο συγκεκριμένα, τα δυο κύρια ωφελήματα που προσφέρει το βιβλίο για την αμφισβήτηση της κυρίαρχης ψυ-επιστήμης, είναι ένας επικαιροποιημένος αντι-κατάλογος των ψυχιατρικών φαρμάκων, ως δραστικές ουσίες συνδεδεμένες με συγκεκριμένες διαγνώσεις, παράλληλα με τη συστηματική και τεκμηριωμένη από επιστημονικές μελέτες «αποδόμηση» του συλλογικού μύθου της χημικής ίασης, δηλαδή «του μύθου ότι τα ψυχιατρικά φάρμακα δρουν επιδιορθώνοντας τη βιολογική βάση των ψυχιατρικών συμπτωμάτων ή ασθενειών» (σελ. 387).
Ως ένα αντι-εγχειρίδιο ψυχοφαρμακολογίας, το βιβλίο διατρέχεται από μια αντιστροφή της οπτικής, από ένα νοσοκεντρικό μοντέλο σε ένα φαρμακοκεντρικό μοντέλο, που επιδιώκει την αντιμετώπιση του ψυχικού πόνου και την προαγωγή της ανάρρωσης με σεβασμό στα δικαιώματα των «ασθενών». Αυτό είναι το πρόταγμα του βιβλίου, το οποίο αναπτύσσεται στα πρώτα δυο κεφάλαια. Το νοσοκεντρικό μοντέλο, η τρέχουσα κυρίαρχη άποψη για τη δράση των ψυχιατρικών φαρμάκων, αφορά την ιδέα ότι, «δρώντας πάνω στους μηχανισμούς της ασθένειας, τα φάρμακα κινούν τον ανθρώπινο οργανισμό από μια ανώμαλη κατάσταση της φυσιολογίας του προς μια πιο ομαλή» (σελ. 44). Απεναντίας, το φαρμακοκεντρικό μοντέλο ισχυρίζεται ότι τα ψυχιατρικά φάρμακα είναι ψυχοδραστικά, δηλαδή «καθαυτά δημιουργούν αφύσικες σωματικές καταστάσεις» (σελ. 44), οι οποίες πάντα υπόκεινται σε αποκλίσεις ανάλογα με το άτομο. Η Moncrieff τονίζει ότι τα φάρμακα παρεμβαίνουν στη φυσιολογική βιολογική λειτουργία, οπότε το σώμα, φυσιολογικά, θα προσπαθεί να αντισταθμίσει τις επιδράσεις τους, ενδεχόμενα και με επιβλαβείς συνέπειες. Μετά την παρουσίαση αυτής της αναγκαίας μετακίνησης, στα επόμενα δυο κεφάλαια η συγγραφέας ανιχνεύει πως εγκαθιδρύθηκε ο μύθος της χημικής ίασης στην ιστορία της ψυχιατρικής και της φαρμακευτικής: εξιστορεί με πλούσια βιβλιογραφία πως από τις σωματικές θεραπείες η ψυχιατρική πέρασε στη χρήση των νέων φαρμάκων, λόγω της πολιτικο-οικονομικής πίεσης των ομάδων συμφερόντων της φαρμακοβιομηχανίας στις δεκαετίες του 1950 και 1960.
Σε αυτό το σημείο, να σημειώσω ότι τα κεφάλαια 5-12, ως αντι-εγχειρίδιο ψυχοφαρμακολογίας, είναι διαρρυθμισμένα διαλεκτικά, σε ζεύγη θέσης και αντίθεσης: πρώτα η νοσοκεντρική εισαγωγή για τη χρήση των φαρμάκων στις μεγάλες διαγνωστικές κατηγορίες (ψυχώσεις – αντιψυχωσικά/νευροληπτικά, κατάθλιψη – αντικαταθλιπτικά, διπολική διαταραχή – λίθιο/σταθεροποιητές διάθεσης), η οποία έπεται από μια «πραγματική» τεκμηρίωση της αποτελεσματικότητας και δράσης τους, κατά την φαρμακοκεντρική οπτική. Το μέρος αυτό ακολουθείται από ένα επιπλέον κεφάλαιο (ειδικά για την ελληνική έκδοση), το οποίο εξετάζει κριτικά τη βιβλιογραφία για τη χρήση διεγερτικών στη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα των παιδιών και ενηλίκων. Στα τελευταία τρία κεφάλαια, η συγγραφέας συνθέτει το πολιτικό/ψυχιατρικό πρόταγμα του βιβλίου, εκθέτοντας τις πρακτικές της «δημοκρατικής φαρμακοθεραπείας», απέναντι στην επήρεια της ιδεολογίας της χημικής ίασης. Η δημοκρατική φαρμακοθεραπεία ενέχει την «επιμεριζόμενη λήψη αποφάσεων», κατά την οποία οι ψυχίατροι θα δρουν περισσότερο συνεργατικά ως σύμβουλοι φαρμάκων, ενημερώνοντας ισότιμα για τις δυνητικά ωφέλιμες ή/και επιζήμιες επιδράσεις των φαρμάκων, με καθοριστικό κριτήριο απόφασης την ίδια την εμπειρία των ανθρώπων.
Συνολικά, οι συντελεστές της έκδοσης έχουν κάνει μια αψεγάδιαστη δουλειά στη γλωσσική απόδοση, την επιστημονική, αισθητική και φιλολογική επιμέλεια, αλλά και την τυπογραφία, τη βιβλιογραφία και το ευρετήριο. Η ελληνική έκδοση έχει μάλιστα επικαιροποιηθεί επιστημονικά, δέκα χρόνια κατόπιν της πρωτότυπης. Το βιβλίο όχι μόνο μπορεί να αποτελέσει ένα εργαλείο για τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας, αλλά, όπως δηλώνει ο Pete Sanders στο οπισθόφυλλο, θα άξιζε να γίνει βασικό ανάγνωσμα σε όλα τα εκπαιδευτικά προγράμματα συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας. Γιατί όχι και στις ειδικεύσεις ψυχιατρικής;
1Για την ανάρτησή του, δείτε εδώ: shorturl.at/gmpDF· καθώς και για την ακόλουθη διαμάχη, εδώ: shorturl.at/nyGKZ. Για το τεκμήριο στη βιβλιοθήκη του Royal College of Psychiatrists: shorturl.at/ejlm7.
