Tag Archives: κοινωνικός κονστρουξιονισμός

Κριτική Ψυχοθεραπεία;

Μπορούμε να φανταστούμε μια προσέγγιση στη ψυχοθεραπεία και τη συμβουλευτική που να εμπνέεται από κριτικές αρχές και μια διάθεση αμφισβήτησης του υπάρχοντος πλαισίου και δημιουργίας ενός διαφορετικού;

Όντας σε αυτό τον δρόμο εδώ και κάποιο καιρό, προσπάθησα να συνθέσω μια λίστα βιβλιογραφικών αναφορών στα αγγλικά κυρίως και τα ελληνικά, που να προσδιορίζουν μερικές συστατικές κατευθύνσεις της κριτικής ψυχοθεραπείας.

Μπορείτε να τις δείτε εδώ, όπου και να συμπληρώσετε ή να σχολιάσετε.

Καλή Χρονιά, κριτική & Δημιουργική!

Επιστημονική Διημερίδα της Συστημικής Εταιρείας Β. Ελλάδας 22-23/11/2014

Αφίσα
πρόγραμμα Σαββάτου 22/11
Πρόγραμμα Κυριακής 23/11

Σε pdf:

DIALOGOI 35×50

PROGRAMME DIHMERIDAS

10 link για την εβδομάδα #4

Καλά, το “για την εβδομάδα” έχει μείνει μόνο ως τίτλος πια, η συλλογή και συνάθροιση παραμένουν. Λίγος Φουυκώ, λίγος Lazzarrato, λίγος Crichley και ψυχανάλυση, για δυο συνέδρια, λίγο κράξιμο για τους ψυχολόγους στα σχολεία, λίγη θεωρία. Ο Φρόυντ να γράφει στην φωτογραφία…

10428491_10152318042979775_5607227553903447018_n

 

1. Ο Michel Paul Foucault και η θεώρηση της εξουσίας: ένα αφιέρωμα για τον Φουκώ, σε επιμέλεια του Α. Γαλανόπουλου, με αφορμή τα 30 χρόνια από το θάνατό του (25/6/1984). Μια καλή σύνοψη της φουκωικής συμβολής και προβληματικής στο θέμα της εξουσίας.

2. Το χρέος ως τεχνική διακυβέρνησης: μια συνέντευξη του Μ. Λατσαράτο, συγγραφέα του «Η κατασκευή του χρεωμένου ανθρώπου» (εκδόσεις «Αλεξάνδρεια», μετάφραση Γιώργος Καράμπελας), η οποία δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Il Manifesto». Το θέμα του χρέους, τόσο οικονομικού όσο και διαγενεακού, είναι πολύ σημαντικό και στην θεραπεία, προς τους γονείς για παράδειγμα, ή την οικογενειακή παράδοση, και σε μεγάλο βαθμό παράγει τον άνθρωπο.

3. O Simon Crichley για τον Αμλετ και την ψυχανάλυση: Μια συνέντευξη με έναν από τους πιο ενδιαφέροντες φιλοσόφους της εποχής μας για τον Άμλετ, την πολιτική απαισιοδοξία, την ντροπή, τον έρωτα, την ψυχανάλυση, θέματα που πραγματεύεται στο βιβλίο του ‘The Hamlet Doctrine” που έγραψε από κοινού με τη σύζυγό του Jamieson Webster.

4. Ψυχολόγοι στα ελληνικά σχολεία: άρθρο της Δέσποινας Λιμνιοτάκη, για το απαράδεκτης έμπνευσης και υλοποίησης πρόγραμμα της τοποθέτησης άνεργων ψυχολόγων (δηλαδή αποφοίτων ψυχολογίας με κάρτα ανεργίας) στα σχολεία, σε πεντάμηνα/εξάμηνα προγράμματα. Μια κακή αρχή, και για τον κλάδο, και για το Σύλλογο που το υποδέχτηκε και το αγκάλιασε (με το σκεπτικό: “από το ολότελα, καλή και η Παναγιώταινα”), και για το κράτος/υπουργείο, που προτιμάει να κρύβει κάτι από το χαλί τα προβλήματα και να φορά παρωπίδες για τις λύσεις τους.

5. Beyond the therapeutic state conference: πρόσφατα έγινε στη Νορβηγία το ομώνυμο συνέδριο από το TAOS Institute, αναζητώντας εναλλακτικές στην σημερινή φροντίδα (ψυχικής) υγείας. Για όλους/ες εμάς που θα θέλαμε, αλλά δεν μπορέσαμε, έκαναν την πρωτοποριακή κίνηση, στο πνεύμα του μοιράσματος της γνώσης, να αναρτήσουν στο youtube όλες τις σημαντικές εισηγήσεις. Οπότε μπορείτε να δείτε τις εισηγήσεις των CARINA HAKANSON, OLGA RUNCIMAN, SAMI TIMIMI, ROBERT WHITAKER, KENNETH GERGEN, κ.α.

6. Independence From the Therapeutic State: Πάνω στην ίδια θεματική του συνεδρίου, ο Eugene Epstein περιγράφει την κοινωνικο-κονστρουξιονιστική προοπτική επί της ψυχοθεραπείας, και προσφέρει πάλι τα ίδια λινκ από το συνέδριο.

7. Η διαλεκτική της επιθυμίας και ο αγώνας για αναγνώριση: άρθρο του Κώστα Δουζίνα, που προσφέρει μια φιλοσοφική προοπτική για την συγκρότηση της ανθρώπινης ταυτότητας και συνείδησης, μέσα από τη διαλεκτική, τον Χέγκελ και τον Χόνετ.

8. Διαγώνιες Διαβάσεις στον Καιρό – Κοινωνικό Εργαστήριο Θεσσαλονίκης: ένα ντοκιμαντέρ που σηματοδοτεί τα 10 χρόνια του Κοινωνικού Εργαστηρίου Θεσσαλονίκης, και καταγράφει την διαγώνια φυσιογνωμία του, συζητώντας με άλλες ομάδες ή χώρους για: την κανονικότητα της κρίσης, τις αντιστάσεις εναντίον της κυβερνητικής της υπο-χρέωσης, τα οριζόντια δίκτυα- κινήματα υπεράσπισης της αξιοπρέπειας, τις πρακτικές αλληλεγγύης και τα κοινά, τη σύσταση νέων κοινοτήτων και δεσμών, την υπεράσπιση της δημοκρατίας έναντι του αυταρχισμού. Έχει ενδιαφέρον το μέρος όπου συζητούν για το κυρίαρχο συναίσθημα της εποχής και την διχοτόμηση της υποκειμενικότητας, με την ευθύνη.

9. Psychiatry in the age of justifiable paranoia: άρθρο της Melissa Dahl στο NYMag, για το νεόκοπο βιβλίο των Ian & Joel Gold, ψυχιάτρων από τη ΝΥ, με τίτλο “Suspicious Minds: How Culture Shapes Madness”, οι οποίοι υποστηρίζουν την ανάγκη για μια πιο πολιτισμική θεώρηση της παράνοιας και των ψυχώσεων. Αλλά το πιο ενδιαφέρον που υποστηρίζουν οι αδερφοί ψυχίατροι είναι ότι οι παρανοϊκές ψευδαισθήσεις είναι πλέον δικαιολογημένες, σε κάποιο βαθμό: όταν υπάρχουν κάμερες παντού, όταν καταγράφονται όλες οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες, όταν αποκαλύφθηκαν οι παρακολουθήσεις της NSA από το Wikileaks και τον Edward Snowden, πόσο απίστευτες είναι οι παρανοϊκές πεποιθήσεις;

10. Horizonty 2014 “Who is the expert here?”: ένα διεθνές συμπόσιο συνεργατικής, μεταμοντέρνας ψυχοθεραπείας, που εστιάζει στην πολλαπλότητα των φωνών και αφηγήσεων στην θεραπευτική πράξη, στην αποκέντρωση του ρόλου και της “υπόστασης” του ειδικού, στις δυνατότητες συνεργασίας ανάμεσα στους ενδιαφερόμενους. Συμμετέχουν οι Harlene Anderson, Tom Strong, Sylvia London, Loek Schoenmakers, Peter Bullimore, Jako doma.

 

Διήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο στη Αφηγηματική Συμβουλευτική και Θεραπεία 10-11 Απριλίου 2013 στην Αθήνα

Πληροφορίες: 6978442241, Φιλία Ίσαρη.

Working with People’s Distress and Feelings of Personal Failure

Jane Hutton

April 10-11, 2013

This workshop will explore the modern context of the global financial crisis and its particular effects on Greece.  Some of the resulting losses, including personal, financial, employment & status have contributed to distress, trauma and experiences of personal failure for some people.

This narrative workshop will address the concepts of distress as a tribute, double storying in relation to trauma, and modern power as they relate to working in this context of stress and loss.

Participants will have the opportunity to become familiar with the practice mapsassociated with these concepts and to engage in some practice of these.  The focus will be on ways of responding to difficulty that are relevant in the current cultural context.

Υπάρχει περιορισμένος αριθμός θέσεων και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Τόπος διεξαγωγής: Κτήριο “Κωστής Παλαμάς” – Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ακαδημίας 48 και Σίνα, Αθήνα,  Μετρό: Πανεπιστήμιο   


Ημέρες & Ώρες 
: Τετάρτη 10 Απριλίου  9:00 – 15:00  &  Πέμπτη 11 Απριλίου 9:00-14:00.

Συμμετοχή : 40 ευρώ για φοιτητές/αποφοίτους

                      60 ευρώ για επαγγελματίες

 Θα δοθεί Βεβαίωση Παρακολούθησης.

Association of Narrative Counseling-Therapy & Art

Jane Hutton is currently a faculty member of the Dulwich Centre  in Adelaide,Australia.  She is an Australian mental health social worker and narrative therapist with nearly 30 years of experience.   She is  also  working in independent practice offering counselling, teaching and  supervision in narrative therapy both in Australia and internationally.  

Dulwich Center is an independent centre in Adelaide, Australia involved in narrative approaches to therapy and community work,  training, publishing, supporting practitioners in  different parts of the world, and  co-hosting international conferences. http://dulwichcentre.com.au/common-questions-narrative-therapy.html

Michael White and David Epston (1990) — best known for their use of narrative in therapy –are co-founders of the Dulwich Center.  

Narrative psychology (Bruner, 1986; Crossley, 2000; Gergen, 2006; Sarbin, 1986) states that  we understand ourselves and the world around us mostly through stories, and that understanding human beings as entities that construct meaning and act upon the stories they believe in, can lead to fruitful and  effective psychotherapeutic practices.

What are narrative approaches to counselling and therapy? Narrative Therapy  is a very practical psychotherapeutic process in which the therapist collaborates with the client in deconstructing personal and cultural  narratives that negatively affect the client’s sense of resources, efficacy, and identity. Also client and therapist discover and enrich together positive, empowering, and hopeful storylines originating in the client’s  previous experience. Narrative approaches to counselling and  community work centre people as experts in their own lives and views problems as separate from people. Narrative approaches involve ways of understanding the stories of people’s lives, and ways of re-authoring these stories in collaboration between the therapist/counsellor and the people whose lives are being discussed. It is a way of working that is interested in history, the broader context that is affecting people’s lives, and the ethics or politics of this work. 

Τι είναι η Λογο-ψυχολογία (ή δια/του/λόγου ψυχολογία);

2 βίντεο από τη σχολή του Loughborough:

O Jonathan Potter παρουσιάζει την άποψή του για τη λογο-ψυχολογία (discursive psychology):


O Derek Edwards μιλάει για το ίδιο θέμα:

Νέα από την Αφηγηματική Θεραπεία στην Ελλάδα

Ξεκινά επίσημα στην Ελλάδα η λειτουργία του Ινστιτούτου Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής, που στόχο έχει να προωθήσει την εκπαίδευση στην Αφηγηματική Ψυχοθεραπεία / Κοινοτική Πρακτική και την αξιοποίηση των πρακτικών της στη ψυχοθεραπεία, την κοινοτική πρακτική και το σχολείο.

Δραστηριότητες του Ινστιτούτου θα γίνονται στο πλαίσιο του Κέντρου Ψυχοθεραπείας και Ψυχοσωματικής Υποστήριξης BIENESTAR. (Σε λίγο καιρό θα είναι έτοιμες και οι ιστοσελίδες του Ινστιτούτου και του Κέντρου για περαιτέρω πληροφόρησή σας). 

1. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου βασικής εκπαίδευσης στην Αφηγηματική Ψυχοθεραπεία, ξεκινά από την νέα ακαδημαϊκή χρονιά ένας νέος κύκλος βασικής εκπαίδευσης, ο οποίος θα οδηγεί στον τίτλο του αφηγηματικού θεραπευτή. Το πρόγραμμα διαμορφώνεται από το Dulwich Centre of Narrative Therapy (Αυστραλία) και συντονίζεται στην Ελλάδα από το Ινστιτούτο Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας.  

Το πρόγραμμα είναι διετές, ξεκινάει το Νοέμβριο 2011 και θα ολοκληρωθεί τον Αύγουστο 2013 και θα πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα με βάση τη Θεσσαλονίκη. Οδηγεί στο Βασικό Πτυχίο Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής και οι συμμετέχοντες που θα ολοκληρώσουν επιτυχώς το πρόγραμμα θα αναγνωρίζονται από το Dulwich Centre ως αφηγηματικοί ψυχοθεραπευτές.

Επίσημη παρουσίαση του προγράμματος θα γίνει την Παρασκευή 18 Νοέμβρη στα πλαίσια της ανοιχτής εκδήλωσης πριν από το πρώτο σεμινάριο για φέτος (βλ. παρακάτω) 

2. Το πρώτο εκπαιδευτικό τριήμερο από τα τρία που θα γίνουν την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά θα λάβει χώρα στη Θεσσαλονίκη στις 18-19-20 Νοεμβρίου 2011:

  • Παρασκευή 18 Νοεμβρίου: Ανοιχτή εκδήλωση,
  • Σαββατοκύριακο 19-20 Νοεμβρίου: Εκπαιδευτικό σεμινάριο.

Η ανοιχτή εκδήλωση και το σεμινάριο θα έχουν τίτλο: «Εισαγωγή στην Αφηγηματική Ψυχοθεραπεία: Οι βασικές έννοιες και πρακτικές στην πράξη».

Θα το συντονίσουν οι αφηγηματικοί ψυχοθεραπευτές:

  • Δανιήλ Δανιλόπουλος, παιδοψυχίατρος
  • Αδάμ Χαρβάτης, ψυχολόγος, MSc, PhD.

Στοχεύει να δώσει στους/στις συμμετέχοντες/ουσες ένα στέρεο πλαίσιο για την επιλογή και την εφαρμογή των βασικών πρακτικών της αφηγηματικής ψυχοθεραπείας, ώστε να μπορούν να βάλουν τις ιδέες σε πράξη στο δικό τους πλαίσιο δουλειάς. Λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες στην εφαρμογή της στην Ελλάδα αντλώντας από τη δική μας εμπειρία αλλά και από τις συζητήσεις με συναδέρφους και τις εκπαιδευτικές εμπειρίες μαζί τους. Θα γίνει αναφορά επίσης σε «δύσκολες καταστάσεις» στην ψυχοθεραπεία. Περισσότερες πληροφορίες θα σας στείλω ένα μήνα περίπου πριν το σεμινάριο.

Το κόστος συμμετοχής για το σεμινάριο θα είναι 130 ευρώ για επαγγελματίες και 100 ευρώ για φοιτητές.

 

3. Εκδόθηκε και κυκλοφορεί το πρώτο βιβλίο Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας στα ελληνικά από τις εκδόσεις του University Studio Press (σειρά “Περί Συστημάτων”). Είναι το βιβλίο της Alice Morgan “Τι είναι η Αφηγηματική Ψυχοθεραπεία: Μια ευκολοδιάβαστη εισαγωγή”. Η κ. Alice Morgan υπήρξε συνεργάτης του Michael White στο Dulwich Centre και –ανάμεσα στα άλλα- έχει συγγράψει μαζί του ένα ακόμη βιβλίο.

Κατά τη διάρκεια της ανοιχτής εκδήλωσης στο α΄ εκπαιδευτικό τριήμερο (Παρασκευή 18 Νοεμβρίου) θα υπάρξει και μία μίνι παρουσίαση του βιβλίου. 

 

Πρόγραμμα εκπαίδευσης που οδηγεί σε Βασικό Πτυχίο Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας και Κοινοτικής Εργασίας (Σύντομη Περιγραφή) 

Το πρόγραμμα διαμορφώνεται από το Dulwich Centre, το εκπαιδευτικό-θεραπευτικό κέντρο που δημιούργησε την αφηγηματική θεραπεία.

Το πρόγραμμα διαρκεί δύο χρόνια. Οδηγεί στο Βασικό Πτυχίο Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής (Graduate Certificate in Narrative Therapy and Community Work) με το οποίο οι απόφοιτοι αναγνωρίζονται από το Dulwich Centre ως αφηγηματικοί ψυχοθεραπευτές. 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

A) Μία σειρά από 6 εκπαιδευτικά τριήμερα (ανοιχτή εκδήλωση + διήμερο σεμινάριο), που κατανέμονται στο διάστημα δύο χρόνων. Οι εκπαιδευτές είναι μέλη του Διεθνούς Εκπαιδευτικού Προσωπικού του Dulwich Centre, του διεθνούς εκπαιδευτικού θεραπευτικού κέντρου της Αυστραλίας, που έχει εισηγηθεί την Αφηγηματική Θεραπεία. Στα σεμινάρια μπορείτε να εγγραφείτε οποιαδήποτε στιγμή. Παρόλα αυτά ας γνωρίζετε ότι ένας κύκλος έξι σεμιναρίων ξεκινά τον Νοέμβριο του 2011 και ολοκληρώνεται το Μάιο του 2013.

            [Επίσης, εφόσον δεν ενδιαφέρεστε για το πτυχίο αφηγηματικού θεραπευτή (αλλά μόνο για κάποιο συγκεκριμένο θέμα) μπορείτε να παρακολουθήσετε αυτόνομα –χωρίς επιπλέον υποχρέωση περαιτέρω συμμετοχής- οποιοδήποτε εκπαιδευτικό τριήμερο θέλετε]

B) Ενότητα Πιστοποίησης. Αυτή αφορά μία στενή συνεργασία με το Dulwich Centre, η οποία περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία:

α) Ανάγνωση βιβλιογραφίας και συγγραφή εργασιών.  Αυτή η διαδικασία γίνεται σε στενή συνεργασία με το εκπαιδευτικό προσωπικό του Dulwich Centre, μέσω διαδικτύου (eleanring).

Καταρχήν η ανάγνωση της βιβλιογραφίας αφορά 10 θέματα και καταλήγει σε 10 μικρές εργασίες-αναστοχασμούς των 500 περίπου λέξεων (οι οποίες αποτελούν στην ουσία απαντήσεις σε μία σειρά από ερωτήσεις που στόχο έχουν να συνδέσουν τη θεωρητική γνώση των συμμετεχόντων με την πρακτική). Η πρακτική αυτή δεν είναι απαραίτητο να είναι κλασσική ψυχοθεραπευτική πρακτική, θα πρέπει όμως να είναι πρακτική.  Για παράδειγμα, μπορεί να αφορά το συντονισμό κάποιας εκπαιδευτικής ομάδας, η οποία θα οργανωθεί και θα συντονιστεί με βάση τις αρχές και τις πρακτικές της Αφηγηματικής Θεραπείας. Το Dulwich Centre και ο συντονιστής του προγράμματος στην Ελλάδα με χαρά θα συζητήσουν τέτοιες προτάσεις από εκπαιδευόμενους. Στην πορεία μία από αυτές τις εργασίες θα διευρυνθεί στις 1000 λέξεις και θα αναρτηθεί στο elearning site του Dulwich Centre. Η όλη διαδικασία θα καταλήξει σε μία μεγαλύτερη εργασία των 5000 λέξεων με θέμα επιλογής του εκπαιδευόμενου. Αυτή θα είναι και η τελική εργασία, η οποία θα παρουσιαστεί στο εκπαιδευτικό προσωπικό του Dulwich Centre, που θα έρθει στην Ελλάδα.

β) Eποπτεία από το Dulwich Centre. Αυτή περιλαμβάνει δύο τηλεφωνικές ή μέσω skype εποπτείες με το εκπαιδευτικό προσωπικό του Dulwich Centre καθώς και μία τελική “ζωντανή” εποπτεία με το εκπαιδευτικό προσωπικό που θα έρθει στην Ελλάδα για την παρουσίαση των εργασιών. Η (μέσω διαδικτύου) συνεργασία με το Dulwich Centre θα αρχίσει τον Οκτώβριο του 2012 και θα τελειώσει τον Μάιο του 2013. Θα υπάρξει όμως και επόμενος τέτοιος κύκλος συνεργασίας.

Γ) Υποστήριξη νέων επαγγελματιών. Για τους εκπαιδευόμενους που δεν εργάζονται αυτή τη στιγμή, υπάρχει ειδική σειρά εργασιών υποστήριξης που παρέχονται, ώστε να βάλουν σε εφαρμογή τις ιδέες της Αφηγηματικής Θεραπείας. Με έμφαση ενισχύονται ώστε να συμμετέχουν στις συναντήσεις δι-εποπτείας που οργανώνονται.

            Το κόστος του προγράμματος είναι αυτή τη στιγμή:

Το κόστος των 6 ανεξάρτητων εκπαιδευτικών ενοτήτων (180 ευρώ η μία για επαγγελματίες, 130 για φοιτητές για τη φετινή χρονιά με την έγκαιρη πληρωμή της καθεμίας ενότητας) + 1000 ευρώ για τη συνεργασία με το Dulwich Centre η οποία περιγράφτηκε πιο πάνω (ενότητα πιστοποίησης)

(Σημείωση: Το κόστος της ενότητας πιστοποίησης περιγράφεται με βάση τις τιμές του προηγούμενου εκπαιδευτικού κύκλου. Μπορεί να υπάρξει μικρή ανατίμηση, όταν θα ξεκινήσει)

Νέο Σεμινάριο Αφηγηματικής Θεραπείας (8-10/4): Συλλογικές Πρακτικές

 

 

 

 

 

 

 

 

To Dulwich Centre of Narrative Therapy and Communtiy Work (Australia)

και το ΚΕΝΤΡΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ (Ελλάδα)

διοργανώνουν ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΡΙΗΜΕΡΟ:

Ανταπόκριση στην αντιξοότητα και πρόληψη   βλάβης: Συλλογικές Πρακτικές της Αφηγηματικής Θεραπείας με άτομα, ομάδες, κοινότητες και σχολεία

με τους εκπαιδευτές και διεθνείς συντονιστές των εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφηγηματικής Θεραπείας CHERYL WHITE και DAVID DENBOROUGH

 

Συντονιστές του DULWICH CENTRE of Narrative Therapy (Αυστραλία)

 

Ανοιχτή στο κοινό διάλεξη

Παρασκευή 8 Απριλίου 2011, 7.00 μ.μ.- 9.30 μ.μ.

Αμφιθέατρο Τοπογράφων, Πολυτεχνείο, Θεσσαλονίκη

 

Εκπαιδευτικό

Σεμινάριο

Σαββατοκύριακο 9-10 Απριλίου 2011

Κτίριο Τοπογράφων, Θεσσαλονίκη

 

Πληροφορίες: 6974-361096, adamharvatis@gmail.com

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

Το ίδρυμα Dulwich Centre με χαρά ανακοινώνει τη διενέργεια αυτού του σεμιναρίου-εργαστηρίου που σχετίζεται με το πώς οι αφηγηματικές ιδέες μπορούν να χρησιμοποιηθούν με άτομα, ομάδες, σχολεία και/η κοινότητες που αντιμετωπίζουν αντιξοότητες ή που θέλουν να τις προλάβουν.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Το σεμινάριο θα περιλαμβάνει:

  • Παρουσίαση των βασικών αρχών και εννοιών της Συλλογικής Αφηγηματικής Πρακτικής

  • Παρουσίαση ενός ευρέος αριθμού εύχρηστων μεθοδολογιών, στις οποίες περιλαμβάνονται: συλλογικά αφηγηματικά έγγραφα, τραγούδια επιβίωσης, δημιουργία ευκαιριών για συνεισφορά μέσα από τις «τελετές προσδιορισμού», συλλογικά χρονοδιαγράμματα, το «Δέντρο της Ζωής» (ανταποκρινόμενοι σε ευάλωτα παιδιά) κ.α.

  • Θα μοιραστούμε ιστορίες και τραγούδια από τη δουλειά ελπίδας στην οποία έχουμε βοηθήσει στην Αυστραλία, την Παλαιστίνη, την Νότια Αφρική, τη Ρουάντα και αλλού.

  • Ιδιαίτερη φροντίδα θα δοθεί σε τρόπους ανταπόκρισης σε άτομα, ομάδες και κοινότητες που έχουν βιώσει σημαντικές τραυματικές καταστάσεις.

 

ΠΡΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Το εργαστήριο αυτό είναι σχεδιασμένο ώστε να δώσει τη δυνατότητα στους/στις συμμετέχοντες/ουσες να γυρίσουν πίσω στο δικό τους πλαίσιο δουλειάς και άμεσα να βάλουν σε εφαρμογή τις ιδέες που θα συζητηθούν. Υπάρχει η αποφασιστικότητα αυτό το εργαστήριο να βοηθήσει τους ανθρώπους που θα επιστρέψουν στο δικό τους πλαίσιο να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για να βοηθήσουν αυτούς με τους οποίους δουλεύουν μαζί.

Ανάμεσα στα άλλα έχει υπάρξει συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης Ν. Χαλκιδικής «Πνοή», το οποίο μετέφρασε την περιγραφή μιας από τις συλλογικές πρακτικές της Αφηγηματικής Θεραπείας (που δημιούργησε ο David), το «Δέντρο της Ζωής», μεθοδολογία ιδιαιτέρως κατάλληλη και για την πρόληψη και για δουλειά σε σχολεία.

 

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

Το εργαστήριο αυτό είναι κατάλληλο για αυτούς και αυτές που στη δουλειά τους περιλαμβάνονται άνθρωποι που αντιμετωπίζουν αντιξοότητες. Είναι ιδιαίτερα σχετικό για αυτούς που δουλεύουν με άτομα και θα ήθελαν να βρουν τρόπους να συνδέσουν τους ανθρώπους μεταξύ τους. Ακόμη για αυτούς που δουλεύουν με κοινότητες και για αυτούς που θέλουν να δουλέψουν με συλλογικούς και κοινοτικά προσανατολισμένους τρόπους.

Μπορεί να είναι χρήσιμο, λοιπόν, πέρα από τους λειτουργούς και φοιτητές/τριες ψυχικής υγείας, επίσης για εκπαιδευτικούς και για συντονιστές/τριες μη-κυβερνητικών οργανώσεων.

 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ:

Στο σεμινάριο θα υπάρχει μετάφραση στα ελληνικά.(παρακαλούμε ενημερώστε μας έγκαιρα για τις ανάγκες μετάφρασης που έχετε ώστε να φροντίσουμε να υπάρχει άνθρωπος που θα κάνει παράλληλη μετάφραση για εσάς)

Θα δοθεί στους συμμετέχοντες βεβαίωση από το Κέντρο Dulwich Αφηγηματικής Θεραπείας της Αυστραλίας.

Σάββατο: 11.00 π.μ. – 7.00 μ.μ.

Κυριακή 10.00 π.μ. -5.00 μ.μ.

Κτίριο Τοπογράφων

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ

Η Cheryl White υπήρξε συνιδρύτρια του Dulwich Centre της Αυστραλίας, του εκπαιδευτικού-θεραπευτικού κέντρου που ξεκίνησε ο Michael White, ο θεμελιωτής της Αφηγηματικής Θεραπείας και είναι η σημερινή διευθύντριά του. Ο David Denborough υπήρξε στενός συνεργάτης του Michael White και είναι ο συντονιστής του ελληνικού εκπαιδευτικού προγράμματος Αφηγηματικής Θεραπείας. Είναι και οι δύο εκδότες, συγγραφείς, εκπαιδευτές και συντονιστές εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφηγηματικής Θεραπείας σε όλον τον κόσμο.

Έχουν μία πολύ μεγάλη εμπειρία εμπλοκής σε κοινοτικά projects, που αφορούν την υποστήριξη ατόμων, ομάδων και κοινοτήτων που βιώνουν αντιξοότητες (φυσικές καταστροφές, κοινωνικο-οικονομικές δοκιμασίες, κοινωνική βία, κακοποίηση κ.α.) και έχουν εμπλακεί επίσης στην υποστήριξη λειτουργών που διαμορφώνουν πολιτιστικά καταλλήλους τρόπους για την πρόληψη και αντιμετώπιση αντιξοοτήτων και κοινωνικών και ψυχολογικών βλαβών. Έχουν εργαστεί σε αυτό τον τομέα σε πολλές χώρες του κόσμου με πιο πρόσφατες αποστολές τους στο Κουβέιτ (με Ιρακινούς λειτουργούς), στη Ρουάντα, στον Καναδά, την Ουγκάντα, τις Η.Π.Α, τη Ζιμπάμπουε καθώς και σε πολλές κοινότητες Αβοριγίνων στην Αυστραλία.

Η Cheryl White φέρνει σε αυτό το σεμινάριο μία μακρά ιστορία συμμετοχής στη φεμινιστική σκέψη και πράξη. Ο David Denborough φέρνει επίσης την αγάπη του για το γραπτό λόγο και το τραγούδι και τρόπους με τους οποίους αυτά μπορούν να διαποτίσουν τη δουλειά με άτομα, ομάδες οικογενειών και κοινότητες.

 

ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΚΑΙ ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ:

B PLHROFORIES seminarioy ekdhlwshs AFHGHAMTIKHS SYLLOGIKHS

B Aithsh Eggrafhs-Deltio Eggegrammenoy sto seminario


Πληροφορίες για το σεμινάριο:

Αδάμ Χαρβάτης,

Ψυχολόγος MSc, PhD

Τηλ. 6974-361096

Μail: adamharvatis@gmail.com

Εγγραφή μέχρι Παρασκευή 1 Απριλίου:

180 € (για επαγγελματίες)

130 € (για φοιτητές/τριες)

Εγγραφή μετά την Παρασκευή 1 Απριλίου:

200 € (για επαγγελματίες)

150 € (για φοιτητές/τριες)

Υπάρχει περιορισμένος αριθμός θέσεων και Θα κρατηθεί σειρά προτεραιότητας. Παρακαλούμε αποστείλατε στο παραπάνω email αίτηση με τα στοιχεία σας ΓΙΑ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΕΤΕ ΘΕΣΗ (ονοματεπώνυμο, επάγγελμα, φορέα από τον οποίο προέρχεστε – εφόσον δεν είστε ιδιώτης- καθώς και διεύθυνση, ΠΟΛΗ, τηλέφωνο και e-mail).

Σεμινάριο Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας για τις “ΔΥΣΚΟΛΕΣ” ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ (τραύμα, θύτες και άσκηση βίας, εξαρτήσεις, πένθος).

το πρώτο εκπαιδευτικό τριήμερο Αφηγηματικής Ψυχοθεραπείας για τη χρονιά 2010-2011 θα γίνει στη Θεσσαλονίκη στις 19-21 Νοεμβρίου

Το θέμα του εκπαιδευτικού τριημέρου είναι:  «Η Αφηγηματική Προοπτική στις “ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ”  στην Ψυχοθεραπεία (τραύμα, θύτες και άσκηση βίας, εξαρτήσεις, πένθος)» (19 Νοεμβρίου: ανοιχτή εκδήλωση, 20  Νοεμβρίου – 21 Νοεμβρίου: εκπαιδευτικό σεμινάριο).

Συγκεκριμένα το τριήμερο περιλαμβάνει:

Α. Ανοιχτή διάλεξη με θέμα: «Η αντιμετώπιση “δύσκολων” καταστάσεων στην Αφηγηματική θεραπεία: βασικές αρχές και πρακτικές» , την Παρασκευή 19 Νοεμβρίου 2010, 7.00 μ.μ -9.30 μ.μ.., στο Αμφιθέατρο Τοπογράφων στο Πολυτεχνείο, Θεσσαλονίκη.

Ο John Stillman θα παρουσιάσει τις πρωτότυπες ιδέες της Αφηγηματικής Θεραπείας που  κινητοποιούν τους ανθρώπους που βιώνουν ιδιαίτερα δύσκολες καταστάσεις  για το ξεπέρασμα των προβλημάτων και την προώθηση προτιμώμενων κατευθύνσεων ζωής.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο ευρύ κοινό.

Β. Διήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο Αφηγηματικής Θεραπείας με θέμα: «Η Αφηγηματική Προοπτική στις “ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ”  στην Ψυχοθεραπεία (τραύμα, θύτες και άσκηση βίας, εξαρτήσεις, πένθος)» στις 7 Μαΐου και 8 Μαίου 2010.

Το σεμινάριο θα συντονίσει ο Αμερικάνος θεραπευτής, εκπαιδευτής-επόπτης, ερευνητής και συγγραφέας JOHN STILLMAN. Στο σεμινάριο θα έχουμε την ευκαιρία, πέρα από τη διαπραγμάτευση του θέματος, να γνωρίσουμε και τη θεραπευτική χρήση εργαλείων όπως ο πηλός, η εικονογράφηση και ο πίνακας (!!!).

Το σεμινάριο απευθύνεται σε φοιτητές και επαγγελματίες ψυχοκοινωνικών επαγγελμάτων.

Για κράτηση θέσεων και μειωμένη τιμή στο σεμινάριο θα χρειαστεί να προπληρώσετε προκαταβολή 50 ευρώ μέχρι την Παρασκευή 12 Νοεμβρίου.

Όσες και όσοι συμμετάσχουν στο σεμινάριο θα λάβουν ηλεκτρονικά πριν τη διενέργειά του ενημερωτικό υλικό για βασικές ιδέες της Αφηγηματικής Θεραπείας (που μπορούν να το χρησιμοποιήσουν ως υλικό προετοιμασίας για το σεμινάριο).

Ο JOHN STILLMAN είναι κλινικός κοινωνικός λειτουργός στο Κέντρο θεραπείας Kenwood (Kenwood Therapy Center) στη Μιννεάπολη, στις ΗΠΑ. Χρησιμοποιεί την αφηγηματική θεραπεία στην εργασία του με παιδιά, εφήβους και ενηλίκους που αντιμετωπίζουν ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων.

Έχει εκπαιδευτεί από τον ίδιο το Michael White και ήταν μέλος του πρώτου διεθνούς μεταπτυχιακού προγράμματος που προσφέρθηκε από το Dulwich Centre στην Αδελαίδα της Αυστραλίας, το 2002. Είναι μέλος του διεθνούς εκπαιδευτικού προσωπικού του Dulwich Centre και έχει παράσχει εκπαιδευτικά σεμινάρια Αφηγηματικής Θεραπείας στην Αυστραλία, το Μπαγκλαντές, το Μεξικό, τη Ρωσία, τη Σιγκαπούρη και τις ΗΠΑ. Το βιβλίο του “Narrative Therapy Trauma Manual: A PrincipleBased Approach” («Εγχειρίδιο Αφηγηματικής Θεραπείας για το Τραύμα: Μία προσέγγιση βασισμένη σε αρχές») χρησιμοποιείται στην έρευνα στις ΗΠΑ.


Πληροφορίες για το σεμινάριο: Αδάμ Χαρβάτης

Ψυχολόγος MSc, PhD

Τηλ. 6974-361096

Μail: adamharvatis@gmail.com

Εγγραφή μέχρι Παρασκευή 12 Νοεμβρίου:

180 € (για επαγγελματίες)

130 € (για φοιτητές/τριες)

Κατάθεση προκαταβολής 50 € στην τράπεζα

Εγγραφή μετά την Παρασκευή 12 Νοεμβρίου:

200 € (για επαγγελματίες)

150 € (για φοιτητές/τριες)

Παρακαλούμε μετά την πληρωμή στην τράπεζα αποστείλατε στο παραπάνω email αίτηση με τα στοιχεία σας (ονοματεπώνυμο, επάγγελμα, φορέα από τον οποίο προέρχεστε – εφόσον δεν είστε ιδιώτης- καθώς και διεύθυνση, ΠΟΛΗ, τηλέφωνο και e-mail).

Αριθμ. Λογαρ. Τράπεζας:

EUR 5276-041172-065 Τράπεζα Πειραιώς

*SOS. Παρακαλούμε αναγράψτε στο καταθετήριο το όνομά σας

Λίγα λόγια για το σεμινάριο:

«Η αφηγηματική θεραπεία επιδιώκει να είναι μία κατεύθυνση στη συμβουλευτική και στην κοινοτική εργασία η οποία είναι πλήρης σεβασμού και η οποία δεν δημιουργεί ενοχή, μια κατεύθυνση η οποία βάζει στο επίκεντρο τους ανθρώπους ως ειδικούς για την ίδια τους τη ζωή…. με ικανότητες, αξίες και πεποιθήσεις που θα τους βοηθήσουν να αλλάξουν τη σχέση τους με τα προβλήματα στη ζωή τους.» (Morgan, 2000),

Η Αφηγηματική Θεραπεία είναι μια αποτελεσματική προσέγγιση εργασίας με τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα δύσκολες και προκλητικές καταστάσεις. Οι Αρχές της Αφηγηματικής Θεραπείας βοηθούν το/τη θεραπευτή/τρια να ρωτήσει τον/την ενδιαφερόμενο/η σε τι δίνει αξία στη ζωή, πώς αυτό επηρεάζεται από την προβληματική κατάσταση και τι είδους δράση θέλει να αναλάβει.

Αυτές οι αρχές αναδεικνύουν την ικανότητα του προσώπου να κάνει επιλογές στη ζωή του. Επίσης επιτρέπουν την παρουσία στη θεραπεία και άλλων προσώπων που μπορούν να βοηθήσουν τον/την ενδιαφερόμενο/η να θυμηθεί τι είναι αυτό που θεωρεί πολύτιμο για τη ζωή του/της και πώς το επιδιώκει. Επίσης οι αρχές αυτές δημιουργούν τους όρους για την εξέταση της επίδρασης κοινωνικών μηνυμάτων, πολιτιστικών πρακτικών και κοινωνικών νορμών.

Στο σεμινάριο θα παρουσιαστούν επτά αρχές της αφηγηματικής θεραπείας. Αφού υπάρξει μία αρχική κατανόηση των αρχών αυτών, θα εφαρμοστούν σε προκλητικές καταστάσεις όπως τραύμα, θρήνος, εξαρτήσεις και άσκηση βίας. Οι συμμετέχουσες/οντες θα μπορέσουν να αποκτήσουν πρακτικές δεξιότητες και ένα σύνολο αρχών που θα τους βοηθήσουν σε μελλοντικές θεραπευτικές συζητήσεις.

Στο σεμινάριο θα παρουσιαστούν:

  • Οι Επτά Αρχές της Αφηγηματικής Θεραπείας

  • Χρήση του πηλού για τη διαπραγμάτευση προκλητικών προβλημάτων

    Χρήση ενός εικονογραφημένου εγχειριδίου για τη χρήση των αφηγηματικών αρχών

Χρήση του πίνακα για την εξωτερίκευση της θεραπευτικής διαδικασίας και τη μείωση της σύγκρουσης

Συνεντεύξεις με τους/τις συμμετέχοντες/ουσες και παρουσίαση παραδειγμάτων θεραπευτικών συζητήσεων.


  • Στο σεμινάριο θα υπάρχει μετάφραση στα ελληνικά.(παρακαλούμε ενημερώστε μας έγκαιρα για τις ανάγκες μετάφρασης που έχετε ώστε να φροντίσουμε να υπάρχει άνθρωπος που θα κάνει παράλληλη μετάφραση για εσάς)

    Θα δοθεί στους συμμετέχοντες βεβαίωση από το Κέντρο Dulwich Αφηγηματικής Θεραπείας της Αυστραλίας.

    Σάββατο: 11.00 π.μ. – 7.00 μ.μ.

    Κυριακή 10.00 π.μ. -5.00 μ.μ.

    Κτίριο Τοπογράφων


Μεταστρουκτουραλισμός & Θεραπεία

Μεταστρουκτουραλισμός & Θεραπεία – περί τίνος πρόκειται;

συντονισμός: Leonie Thomas

Παραθέτω μια μετάφραση που έκανα πρόσφατα, σε άρθρο της Leonie Thomas, για την επίδραση του μεταστρουκτουραλισμού (poststructuralism), δηλαδή των μεταμοντέρνων ιδεών στον κόσμο και την πρακτική της ψυχοθεραπείας. Μπορείτε να την κατεβάσετε σε αρχείο pdf στον ακόλουθο σύνδεσμο: thomas – μεταστρουκτουραλισμός και θεραπεία

αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο Τεύχος 2 (2002) του International Journal of Narrative Therapy and Community Work.

Η αφηγηματική θεραπεία επηρεάστηκε πολύ από τις μεταστροκτουραλιστικές ιδέες, αν και για πολλές από εμάς, μπορεί να είναι σημαντική πρόκληση να καταλάβουμε πραγματικά τι είναι ο μεταστρουκτουραλισμός! Προσωπικά, έχουμε εκπλαγεί, μας έχει προκαλέσει, μας έχει τσιτώσει μερικές φορές εξουθενώσει το να προσπαθούμε να καταλάβουμε το μεταστρουκτουραλισμό και τι μπορεί να σημαίνει για την πρακτική μας ως θεραπεύτριες.

Αν και είναι πολύπλοκο θέμα, αυτό εδώ είναι ένα σύντομο κείμενο. Εστιάσαμε απλά σε ορισμένες περιοχές και προσπαθήσαμε να προσφέρουμε μερικές απαντήσεις σε συχνά ερωτήματα. Δεν υπονοούμε ότι αυτές είναι οι σωστές ή οι μόνες απαντήσεις, ελπίζουμε απλά ότι θα σας φανούν χρήσιμες. Σίγουρα μάθαμε πολλά συναρθρώνοντάς τες.

Πριν αρχίσουμε θα θέλαμε να αναφέρουμε ότι προκειμένου να εξηγήσουμε το μεταστρουκτουραλισμό πρέπει να προσπαθήσουμε να δείξουμε πως διαφέρει από το στρουκτουραλισμό. Θέτουμε αυτές τις διακρίσεις μόνο και μόνο επειδή είναι ο μόνος τρόπος που μπορούμε να εξηγήσουμε τις διαφορές. Θέλουμε επίσης να αναφέρουμε ότι σε καμία περίπτωση δεν είναι στόχος μας να απαξιώσουμε ή να δείξουμε ασέβεια σε αυτούς που προτιμούν να εργάζονται με στρουκτουραλιστικούς τρόπους. Όλοι μας ασχολούμαστε με ιδέες και θεραπευτικές πρακτικές με διαφορετικό τρόπο. Δημιουργούμε μοναδικούς τρόπους της θεραπευτικής πράξης. Εδώ προσπαθούμε μόνο να εξηγήσουμε πως κατανοούμε τις μεταστρουκτουραλιστικές ιδέες και πως αυτές διαμορφώνουν την δουλειά μας.

  1. Τι είναι ο στρουκτουραλισμός – πως έχει επηρεάσει τον κόσμο της θεραπείας;

Όπως εμείς το καταλαβαίνουμε, υπήρξε μια εποχή, κατά τη διάρκεια αυτού που αναφέρεται ορισμένες φορές ως ‘Επιστημονική Επανάσταση’, όταν διάφοροι άνθρωποι στην Ευρώπη άρχισαν να πιστεύουν ότι το σύμπαν και τα πάντα εντός του μπορούσαν να γίνουν κατανοητά με την ανακάλυψη των νόμων (δομών) που κυβερνούν όλα τα φυσικά φαινόμενα. Η υπόρρητη παραδοχή ήταν ότι υπάρχουν θεμελιώδεις, δομές που δεν υπόκεινται στην αλλαγή οι οποίες κυβερνούν τα πάντα, από τον κόσμο ως την συμπεριφορά των πιο μικρών μορίων. Οι μέθοδοι της επιστημονικής έρευνας αναπτύχθηκαν για να μάθουμε για αυτές τις δομές. Ήταν αποδεκτό ότι η αντικειμενική επιστημονική διερεύνηση θα μπορούσε να παρέχει αξιόπιστη, έγκυρη και καθολικά εφαρμόσιμη γνώση του φυσικού κόσμου. Αυτή η προσέγγιση οδήγησε σε ορισμένες απίστευτα σημαντικές εξελίξεις στις φυσικές επιστήμες και οι εφευρέσεις και οι τεχνολογίες που προέκυψαν από αυτή έχουν μεταμορφώσει τον κόσμο με πολλούς τρόπους.

Δεν πρέπει να εκπλήσσει ότι αυτές οι “στρουκτουραλιστικές” ιδέες έφτασαν να επηρεάσουν τις κοινωνικές επιστήμες, και οι άνθρωποι από ένα μεγάλο εύρος επιστημονικών κλάδων (ανθρωπολογία, γλωσσολογία, κοινωνιολογία, ψυχολογία, οικογενειακή θεραπεία) ξεκίνησαν να αναζητούν τις υποφώσκουσες εσωτερικές ‘δομές’ των ανθρώπων, των οικογενειών, των κοινωνιών, του πολιτισμού, της γλώσσας, κλπ. Ένα από τα αποτελέσματα της ‘στρουκτουραλιστικής’ προοπτικής στις κοινωνικές επιστήμες ήταν η ενίσχυση της αντίληψης ότι οι άνθρωποι μπορούν να μελετηθούν με τον ίδιο τρόπο που μελετώνται τα αντικείμενα. Αυτό συμπεριλαμβάνει την θέαση των ανθρώπων ως ξεχωριστών, συγκεκριμένων (discrete) ενοτήτων, χωρίς σχέση με άλλους ανθρώπους. Ο στρουκτουραλισμός επίσης υπονοούσε ότι ήταν πιθανό να μελετηθούν οι άλλοι άνθρωποι αντικειμενικά και χωρίς προκαταλήψεις. Αυτοί οι τρόποι θέασης του κόσμος είχαν οδηγήσει σε τόσες πολλές “ανακαλύψεις” στις φυσικές επιστήμες. Αυτές οι ‘στρουκτουραλιστικές’ ιδέες έγιναν πολύ δημοφιλείς. Στην πραγματικότητα, ειδικά στον επαγγελματικό κόσμο, οι ιδέες αυτές έχουν κυκλώσει τον κόσμο και λίγα μέρη υπάρχουν τώρα όπου οι στρουκτουραλιστικές ιδέες δεν έχουν επικρατήσει.

Οι στρουκτουραλιστικές ιδέες σίγουρα επηρέασαν τον κόσμο της θεραπείας. Στην ψυχολογία, η επίδραση των ιδεών αυτών έχει οδηγήσει πολλές από εμάς να πιστέψουμε ότι αν θέλαμε να γνωρίσουμε την “αλήθεια” για ένα πρόσωπο θα έπρεπε να ‘ξεφλουδίσουμε’ τα “επίπεδα” του εαυτού. Ο στρουκτουραλισμός υπονοούσε ότι κάπου στο βάθος, θα μπορούσαμε να βρούμε τον “εσώτερο εαυτό” και επομένως την “αλήθεια” της ταυτότητας του προσώπου. Αυτές οι ιδέες οδήγησαν πολλούς στον κόσμο της θεραπείας να πιστέψουν ότι η “συμπεριφορά” των ανθρώπων οφειλόταν στην επίδραση αυτών των θεμελιωδών δομών. Οι θεραπευτές και άλλοι άρχισαν να αναπτύσσουν ένα ολόκληρο αριθμό τρόπων ερμηνείας της συμπεριφοράς των ανθρώπων σαν να σχετίζεται με κάποιο τρόπο με τη δράση αυτού του εσώτερου εαυτού, της εσωτερικής ψυχής, ή της εσωτερικής φύσης. Όταν κάποιος δρούσε με επιθυμητούς τρόπους, μπορεί να θεωρείτο ότι η συμπεριφορά αυτή οφειλόταν σε έναν εσώτερο εαυτό που λειτουργούσε καλά. Όταν κάποιος δρούσε με λιγότερο επιθυμητούς τρόπους, μπορεί να θεωρείτο ότι αυτό οφειλόταν σε κάποια διαταραχή, ελάττωμα ή διαστρέβλωση στον εσώτερο εαυτό, στο είναι του.

Η επίδραση του στρουκτουραλισμού μπορεί ακόμα να ιδωθεί σε όλο τον κόσμο της θεραπείας. Ο στρουκτουραλισμός έχει ενθαρρύνει τις θεραπεύτριες και άλλους επαγγελματίες να πιστέψουν ότι είναι ο ρόλος μας να γνωρίζουμε τις συναισθηματικές και ψυχολογικές “αλήθειες” για τα άτομα με τα οποία δουλεύουμε, ότι είναι ο ρόλος μας να μπορούμε να ερμηνεύουμε/ να κάνουμε διάγνωση την συμπεριφορά που επιδεικνύεται σαν να συσχετίζεται με κάποιο τρόπο με την λειτουργία του εσώτερου εαυτού/φύσης/ψυχής του προσώπου, και ότι είναι τότε ο ρόλος μας να αναπτύξουμε μια θεραπεία για κάποια περιγραφή του προσώπου που αφορά.

Προφανώς, το πως το κάνουν αυτό οι θεραπεύτριες και οι ψυχολόγοι διαφέρει σε μεγάλο βαθμό! Το μόνο που κάναμε εδώ είναι να προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τι πιστεύουμε ότι σημαίνει ο στρουκτουραλισμός και να αναφέρουμε ορισμένες γενικές τάσεις σε σχέσει με το πως έχει επηρεάσει τον κόσμο της θεραπείας.

  1. Τι είναι ο μεταστρουκτουραλισμός και πως σχετίζεται με τον κόσμο της θεραπείας;

Ο μεταστρουκτουραλισμός είναι ένας τρόπος σκέψης που αμφισβητεί ορισμένες από τις παραδοχές του στρουκτουραλισμού. Οι ρίζες του μπορεί να αναχθούν σε διάφορους Γάλλους φιλοσόφους, όπως τον Michel Foucault και τον Jacques Derrida, και στη συνέχεια έχει επηρεάσει όλα τα διαφορετικά πεδία τα οποία έχει κατακτήσει ο τρόπο σκέψης του στρουκτουραλισμού.

Με σκοπό την προσπάθεια εξήγησης των διαφορών ανάμεσα στο στρουκτουραλισμό και το μεταστρουκτουραλισμό δημιουργήσαμε έναν πίνακα. Στην αριστερή κολόνα περιγράφουμε ορισμένες από τις παραδοχές του στρουκτουραλισμού, στη μεσαία κάποιες από τις παραδοχές του μεταστρουκτουραλισμού, και στην δεξιά έχουμε περιλάβει ορισμένες από τις προ(σ)κλήσεις που θεωρούμε ότι μας απευθύνει ως θεραπεύτριες η μεταδομιστική σκέψη.

Για άλλη μια φορά, οι θεραπευτές ασχολούνται με τις μεταδομιστικές ιδέες με μεγάλη ποικιλία τρόπων. Σε αυτόν τον πίνακα προσπαθήσαμε να χαρτογραφήσουμε μερικές από τις διαφορές ανάμεσα στον δομισμό και τον μεταδομισμό και μερικές από τις προ(σ)κλήσεις που θεωρούμε ότι απευθύνει ο μεταστρουκτουραλισμός στον κόσμο της θεραπείας.

  1. Μόνο την θεραπεία επηρεάζει ο μεταστρουκτουραλισμός ή είναι ένα ευρύτερο φαινόμενο;

Ο μεταστρουκτουραλισμός είναι ένα πολύ διαδεδομένο φαινόμενο! Από τη δεκαετία του 1960 υπήρξε γεωμετρική εξέλιξη στην μεταστρουκτουραλιστική σκέψη σε πολλά διαφορετικά πεδία μέσα στα οποία η κριτική φιλοσοφία, η πολιτισμική ανθρωπολογία, η γλωσσολογία, η λογοτεχνική θεωρία και η κοινωνιολογία. Σχετικές εξελίξεις συμβαίνουν επίσης στα πεδία της τέχνης, της εκπαίδευσης, της αρχιτεκτονικής όπως και των μαθηματικών και της φυσικής.

  1. Πως ταιριάζει ο φεμινισμός με τον μεταστρουκτουραλισμό;

Όπως ο μεταστρουκτουραλισμός αμφισβητεί τα αυτονόητα, ο φεμινισμός αμφισβητεί και προκαλεί τους κυρίαρχους τρόπους της κατανόησης των σχέσεων ανάμεσα στα φύλα και τα αποτελέσματα της πατριαρχίας στις ζωές των ανθρώπων. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές μορφές φεμινισμού, ή, στην πραγματικότητα, πολλοί φεμινισμοί. Μερικές μορφές φεμινισμού βασίζονται σε στρουκτουραλιστικές αντιλήψεις και προωθούν ιδέες όπως, για παράδειγμα, της μοναδικής φύσης, ή/και ουσίας, των γυναικών. Άλλες μορφές φεμινισμού, μεταστρουκτουραλιστικοί ή μη-στρουκτουραλιστικοί φεμινισμοί, έχουν αμφισβητήσει την ιδέα του “γυναικείου εαυτού” ή του “ανδρικού εαυτού”, και έχουν προτείνει απεναντίας την ύπαρξη πολλών θηλυκοτήτων ή ανδρισμών. Έχουν αναζητήσει επίσης τις ιστορίες του πως οι τρόποι ύπαρξης των γυναικών έχουν δημιουργηθεί σε συγκεκριμένα πλαίσια πολιτισμού, κοινωνικής τάξης, φυλής, σεξουαλικότητας και άλλες σχέσεις εξουσίας.

Ο Στρουκτουραλισμός θεωρεί…
Ο σκοπός της έρευνας είναι η αναζήτηση “βαθιών δομών” ή “αληθειών με ουσία” για του ανθρώπους
Μια τέτοια έρευνα για “βαθιές δομές” ή “αλήθειες με ουσία” μπορεί να είναι αντικειμενική
Η “βαθιά δομή” (πχ ο εσώτερος εαυτός) δίνει σχήμα στη ζωή
Οι ιδέες, τα προβλήματα, οι ποιότητές μας, συνδέονται με κάποιον εσώτερο εαυτό
Οι ταυτότητές μας είναι παγιωμένες και ουσιώδεις – μπορούν να βρεθούν στον εσώτερο εαυτό μας
Οι ταυτότητές μας έχουν πάντοτε συνέπεια

Ο μεταστρουκτουραλισμός θεωρεί…
Είναι σημαντικό να εστιάσουμε την προσοχή μας στις πραγματικές συνέπειες της διαδικασίας αναζήτησης των “βαθιών δομών” ή των “αληθειών με ουσία”. Μια από αυτές τις συνέπειες στα επαγγέλματα της υγείας ήταν η ανάπτυξη διαφόρων νορμών και ιδεών για το πως πρέπει να είναι οι ζωές των ανθρώπων προκειμένου να είναι υγιείς.
Τι ψάχνουμε, τι πιστεύουμε και από που προερχόμαστε θα διαμορφώσουν το πως ψάχνουμε και τι θα βρούμε.
Η γλώσσα και η χρήση της γλώσσας έχει έναν ουσιαστικό ρόλο στην διαμόρφωση της ζωής. Αυτό που λένε και κάνουν οι άνθρωποι και το πως σχετιζόμαστε μεταξύ μας διαμορφώνει τη ζωή. Τα νοήματα που δίνουμε στα γεγονότα της ζωής μας, και το πως τα οργανώνουμε σε ιστορίες για εμάς και τους άλλους ανθρώπους, δίνει σχήμα στη ζωή.
Οι ιδέες, τα προβλήματα, οι ποιότητές μας είναι όλα προϊόντα του πολιτισμού και της ιστορίας μας. Έχουν δημιουργηθεί διαχρονικά και σε συγκεκριμένα πλαίσια.
Οι ταυτότητές μας συνεχώς δημιουργούνται σε σχέση με άλλους, με τους θεσμούς και με ευρύτερες σχέσεις εξουσίας.
Οι ταυτότητές μας κατασκευάζονται, και συνεχώς φτιάχνονται, από πολλές (μερικές φορές αντιφατικές) ιστορίες.

Η μεταστρουκτουραλιστική σκέψη μας προ(σ)καλεί…
Να βοηθήσουμε τους ανθρώπους (όπου είναι σχετικό) να σταματήσουν να μετρούν τις ζωές τους με βάση αυτό που ορισμένες κοινωνικές νόρμες ορίζουν πως πρέπει να είναι.
Να αμφισβητούμε την “αντικειμενικότητα” του θεραπευτή, την “αυθεντία” και τις “πρακτικές ερμηνείας” του.
Να αμφισβητούμε τις αυτονόητες ιδέες και παραδοχές που μπορεί να υποστηρίζονται μέσα στη γλώσσα που χρησιμοποιούμε στη θεραπεία.

Να προσέχουμε πως οι ιστορίες, οι τελετουργίες και άλλες επιτελεστικές απόψεις έχουν συνάφεια με την κατανόηση της πορείας της θεραπείας.

Να εξωτερικεύουμε ιδέες, προβλήματα και ποιότητες σε θεραπευτικές συζητήσεις.
Να παίρνουμε στα σοβαρά πως κάθε θεραπευτική συζήτηση θα διαμορφώσει την ταυτότητα (σε κάποιο βαθμό) και του προσώπου που συμβουλεύεται τη θεραπεύτρια και της θεραπεύτριας.

Να εξετάζουμε καλά πως μπορούμε να εισάγουμε επαινετικούς μάρτυρες (appreciative witnesses) στην δουλειά που γίνεται στο χώρο θεραπείας.

Να αναπτύξουμε πρακτικές λογοδοσίας (accountability practices) για να ελέγχουμε τις πραγματικές συνέπειες των θεραπευτικών συζητήσεων στα άτομα που μας συμβουλεύονται.

Να εξετάζουμε πως οι ιστορίες των ζωών μας διαμορφώνουν τις ζωές μας και πως η θεραπεία μπορεί να ενεργοποιήσει την πλούσια περιγραφή των προτιμώμενων ιστοριών ταυτότητας.
  1. Ο μεταστρουκτουραλισμός είναι πάντα δύσκολος να τον καταλάβω; αν ναι, γιατί;

Ο μεταστρουκτουραλισμός δεν είναι πάντα δυσκολο-κατανόητος, αλλά μερικές φορές είναι! Αυτό συμβαίνει για πολλούς λόγους. Μερικές από τις ιδέες έχουν προέλθει από φιλοσόφους και μπορεί να είναι λιγουλάκι δύσκολο να μπεις στον τρόπο γραφής τους και να καταλάβεις όλες τις επιπλοκές αυτού που προσπαθούν να υπονοήσουν. Μερικοί από τους συγγραφείς αυτούς έγραψαν αρχικά σε άλλες γλώσσες, εκτός των Αγγλικών (κυρίως στα Γαλλικά) και έτσι τα γραπτά τους έπρεπε να μεταφραστούν και αυτό δεν βοήθησε απαραίτητα με την ευκολία ανάγνωσης. Αλλά ένας άλλος λόγος γιατί οι μεταστρουκτουραλιστικές ιδέες είναι μερικές φορές δύσκολο να κατανοηθούν είναι επειδή δεν τις έχουμε συνηθίσει. Οι στρουκτουραλιστικοί τρόποι του σκέπτεσθαι είναι πάρα πολύ κοινοί για περίπου 300 χρόνια και έτσι ο μεταστρουκτουραλισμός μπορεί να φαίνεται πολύ ανοίκειος και μερικές φορές να προκαλεί σύγχυση. Ακόμη περισσότερο, για πολλές από εμάς, μόνο μετά την εισαγωγή μας στον μεταστρουκτουραλισμό αρχίσαμε να σκεφτόμαστε για το στρουκτουραλισμό. Η μάθηση και των δυο πλαισίων για την κατανόηση του κοινωνικού μας κόσμου, και των διαφορών μεταξύ τους, μπορεί να είναι προκλητική. Όπως με το ο,τιδήποτε διαφορετικό από αυτό που έχουμε συνηθίσει, η κατανόηση του μεταστρουκτουραλισμού περιέχει την έκταση των μυαλών μας να επεξεργαστούν με τι συμφωνούμε, με τι διαφωνούμε και να καταλήξουμε στη δική μας κατανόηση.

  1. Τι βρίσκετε πιο χρήσιμο στις μεταστρουκτουραλιστικές ιδέες σε σχέση με τις θεραπευτικές πρακτικές;

Να κάποια από τα πράγματα που ένας αριθμός θεραπευτριών βρίσκουν πιο χρήσιμο στις μεταστρουκτουραλιστικές ιδέες:

  • Η αντίληψη ότι οι ταυτότητές μας δεν είναι παγιωμένες, ότι είναι συνεχώς στη διαδικασία να δημιουργούνται με βοηθάει να καταλαβαίνω διαφορετικά τι συμβαίνει στο δωμάτιο της θεραπείας. Με κάνει να σκέφτομαι ότι εμείς ως θεραπεύτριες κάνουμε τη δουλειά να βοηθάμε τους ανθρώπους στη δημιουργία και ανα-δημιουργία των ταυτοτήτων τους. Μου αρέσει αυτή η ιδέα.

  • Η ιδέα ότι η ταυτότητα είναι κάτι που δημιουργείται σε σχέση με άλλους ανθρώπους, παρά κάτι εσωτερικό, σημαίνει ότι προσπαθώ τώρα να δημιουργήσω ένα κοινό να παρίσταται στις αλλαγές που κάποιος άνθρωπος κάνει στη ζωή του. Αν αυτό αφορά ανθρώπους που είναι στην πραγματικότητα εντός του δωματίου, ή εμάς να ενημερώνουμε άλλους για αυτές τις εξελίξεις μέσω της γραφής, πάντα σκέφτομαι με ένταση ποιος ή ποια θα ήταν καλό να παρακολουθήσει αυτή τη νέα εξέλιξη!

  • Η αναγνώριση ότι οι ταυτότητές μας δημιουργούνται κοινωνικά σημαίνει ότι τώρα ψάχνω περισσότερο για το πως οι ζωές μας επηρεάζονται από την ιστορία, τον πολιτισμό, το κοινωνικό φύλο, την σεξουαλικότητα, την κοινωνική τάξη και άλλες ευρύτερες σχέσεις εξουσίας.

  • Νομίζω ότι πάντα ήμουν μια θεραπεύτρια που ήμουν ευαίσθητη προς τους ανθρώπους που έρχονταν να με δουν και πάντα προσπαθούσα να ακούσω τι διαφορά κάνει η θεραπεία στις ζωές τους. Τώρα, είμαι ακόμα πιο αποφασισμένη να ελέγχω τα πράγματα στο δωμάτιο της θεραπείας. Δεν νομίζω ότι καταλαβαίνω πλήρως το μεταστρουκτουραλισμό, αλλά μου αρέσει η ιδέα ότι δεν μπορώ να γνωρίζω την αλήθεια για τις ταυτότητες των άλλων ανθρώπων. Αυτό πραγματικά μου ταιριάζει, πάντα μου ταίριαζε. Τώρα έχω απλά ένα διαφορετικό τρόπο να καταλαβαίνω το γιατί.

  • Μέσα από την ενασχόλησή μου με μεταστρουκτουραλιστικές ιδέες, φτάνω να καταλάβω ότι οι κατανοήσεις μου δεν είναι ποτέ αντικειμενικές, ουδέτερες ή ελεύθερες αξιών. Αυτό με ενθαρρύνει να εξετάσω τις δικές μου προοπτικές και να προλάβω το να επιβάλλω τις ιδέες μου σε άλλους. Με κρατάει σε εγρήγορση και αυτό είναι καλό!

  • Οι μεταστρουκτουραλιστικές ιδέες με βοηθούν να είμαι συνεχώς προσεκτική για στιγμές, χώρους, γεγονότα, τρόπους ύπαρξης που δεν ταιριάζουν στο “φυσιολογικό”. Τώρα είναι πιο πιθανό να τα τιμήσω. Φυσικά, δεν αναφέρομαι σε πράγματα που είναι με κάποιο τρόπο επιβλαβή για άλλους ανθρώπους, απλά στις παραξενιές της ζωής. Είμαι έτοιμη τώρα να προσέξω τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι διαπραγματεύονται τις ζωές τους και να εξερευνήσω την ιστορία τους και τι σημαίνουν για τους ανθρώπους. Θεωρώ ότι αυτές είναι πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις.

Τελευταία λόγια

Αυτά είναι όλα! Ελπίζουμε ότι αυτές οι ερωτήσεις και απαντήσεις να ήταν χρήσιμες. Είναι μεγάλο ζήτημα αλλά το βρίσκουμε επίσης πραγματικά συναρπαστικό. Οι μεταστρουκτουραλιστικές ιδέες φαίνεται να ανοίγουν νέες δυνατότητες για δημιουργικές μορφές να ακούμε και να εργαζόμαστε με τους ανθρώπους

Για αυτές τις ερωτήσεις και απαντήσεις

Συλλέξαμε αυτές τις απαντήσεις σε κοινές ερωτήσεις για το μεταδομισμό και τη θεραπεία σε απάντηση συχνών αιτημάτων. Η Leonie Thomas, με τη βοήθεια ανθρώπων από τις εκδόσεις του Dulwich Centre, παρήγαγε τις ερωτήσεις και τις έστειλε σε έναν αριθμό θεραπευτ(ρι)ών. Ένας αριθμός συζητήσεων έγιναν επίσης εδώ στο Dulwich Centre. Οι απαντήσεις συνδυάστηκαν και ένα πρόχειρο άρθρο κυκλοφόρησε σε ευρεία κλίμακα για περαιτέρω συζήτηση και βελτίωση.

Ευχαριστίες

Θα θέλαμε να αναγνωρίσουμε τη συμβολή των ακόλουθων ανθρώπων που συμμετείχαν στην παραγωγή αυτού του άρθρου: Leonie Thomas, Bec Gooden, Gene Combs, Susanna Chamberlain, Michael White, Helen Gremillion & Kiwi Tamasese. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε ειδικά τον David Denborough για το ρόλο που έπαιξε στη συνάθροιση αυτών των συμβολών.

Περαιτέρω διάβασμα

Burr, C. (1995) An Introduction to Social Construction, London: Routledge

Foucault, M. (1980) Power/Knowledge: Selected Interviews and other writings 1972-1977 (ed. Colin Gordon), New York: Pantheon

Weedon, C. (1987) Feminist Practice & Poststructuralist Theory, Oxford: Blackwell.

Στην ελληνική γλώσσα ο όρος post-structuralism έχει γνωρίσει ποικίλες μεταφράσεις: “μετα-στρουκτουραλισμός”, “μεταδομισμός”, “μεταμοντερνισμός”, κλπ. Εδω θα προτιμήσουμε τον “μεταστρουκτουραλισμό” ως μετάφραση.

Συνέδριο για το Διαλεκτικό Εαυτό 30/9 – 3/10 2010 Αθήνα

Το Συνέδριο για το Διαλεκτικό Εαυτό θα διεξαχθεί φέτος στην Αθήνα, στις 30/9 – 3/10.

Η έννοια του διαλεκτικού εαυτού είναι μία νέα εξέλιξη στον κλάδο της ψυχολογίας που συνθέτει και συνδυάζει τη δουλειά θεωρητικών όπως ο Bakhtin και ο W. James με τις σύγχρονες εξελίξεις στην πολιτισμική, γνωστική, κοινωνική ψυχολογία και ψυχοθεραπεία. Αυτή η νέα προσέγγιση εμφανίζει ισχυρούς δεσμούς με την αφηγηματική ψυχολογία, τον κονστρουκτιβισμό, την πολιτισμική ψυχολογία, αλλά το κύριο ενδιαφέρον της εστιάζει στον πολυφωνικό εαυτό. Σύμφωνα με την έννοια του διαλεκτικού εαυτού, η προέλευση του ατομικού εαυτού είναι κατεξοχήν κοινωνική και η λειτουργία του διαλεκτική. Ο εαυτός εκφράζει και εσωτερικεύει τις φωνές της κοινωνίας, των σημαντικών άλλων και μέσα στη λειτουργία του συναντάμε αυτές τις φωνές να σχετίζονται μέσα από το διάλογο.

Τα κύρια θέματα ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν: εαυτός και ταυτότητα, κουλτούρα και εαυτός, παγκοσμιοποίηση, κοινωνική εξουσία και κυριαρχία, εαυτός και συναισθήματα, διάλογος και γλωσσολογία, αναδόμηση των αφηγήσεων εαυτού στη ψυχοθεραπεία, διάλογος και ανάπτυξη.
Για περισσότερες πληροφορίες στα παραπάνω θέματα των προαναφερθέντων πεδίων βοηθητικό θα ήταν να συμβουλευτείτε κάποιο από τα ακόλουθα τεύχη του διαλεκτικού εαυτού: Culture & Psychology (vol.7, 3, 2001), Theory & Psychology (vol.12, 2, 2002), Journal of Constructivist Psychology (vol.16, 2, 2003) and vol. 21, 3, 2008), , Identity(vol.4, 4, 2004), and Counselling Psychology Quarterly (vol.19, 1, 2006).
Επίσης μια πρόσφατη ανασκόπηση βρίσκεται στο: Hermans, HJM, & Dimaggio, G. (2007). Self, identity, and globalisation in times of uncertainty: A dialogical analysis. Review of General Psychology, March., 11 (1), 31-61.
Πρόσφατες αναθεωρήσεις στη θεωρία του Διαλογικού Εαυτού μπορούν να βρεθούν στο: Hermans, H.J.M., & Hermans-Konopka (2009, in press). Dialogical Self Theory: Positioning and Counter-Positioning in a Globalizing Society. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
Επιπλέον, αναβαθμισμένα άρθρα συζητήσεις υπάρχουν στο International Journal for Dialogical Science (IJDS), που αποτελεί ένα ελεύθερα προσβάσιμο, πολυσυλλεκτικό περιοδικό που συγκροτείται  από συναδέλφους.
Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για το συνέδριο αυτό στη διεύθυνση http://dialogicalscience.cognitiveanalytic.gr

ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΠΟΥ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΕΧΟΥΝ ΔΗΛΩΣΕΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΙΝΑΙ:
Prof. Sunil Bhatia, Identity at the Peripheries: Dialogical Self in a “Slumdog Millionaire” World ,
Prof. Shaun Gallagher, Self-agency and the Autonomy of Interaction ,
Prof. Hubert Hermans, Dialogical Self Theory: State of the Art ,
Prof. Robert A. Neimeyer, Meaning and Mourning:  Dialogic Strategies in Grief Therapy ,
Prof. Peter Raggatt, Recent Advances in Positioning Theory: Dialogical Triads, Ambiguous Thirds, and the Emergence of the Personal Chronotope
Prof.  Piotr K. Oles, Psychological Functions of Internal Polyphony,
Prof. Hendericus Stam, υπό ανακοίνωση,
Prof. Leni Verhofstadt-Denève, Psychodrama: From a Dialogical Self Theory to a Self in Dialogical Action.
Μπορείτε να δείτε περισσότερα για το πρόγραμμα εδώ.