Tag Archives: κριτική ψυχολογία

Τι είναι ο (ηγεμονικός) ανδρισμός;

 

 

 

 

 

 

 

 

Η διερώτηση του τι σημαίνει να είναι κάποιος ‘άνδρας’ είναι μια διαρκής έγνοια κάθε άνδρα, είτε έρχεται σε θεραπεία, είτε όχι. Πως νιώθω επαρκής, πως ξέρω ότι τα καταφέρνω; Τι πρέπει να κάνω για να νιώθω ότι είμαι αρκετά “αρσενικός”; Πως πρέπει να είναι το σώμα μου; Τι αυτοκίνητο πρέπει να έχω για να “μετράω”; Ποια είναι η πιο κατάλληλη ανδρική εμφάνιση; Θα επιχειρήσω να συζητήσω αυτά τα ερωτήματα που αφορούν τη συγκρότηση της ανδρικής υποκειμενικότητας μέσα από την έννοια του ηγεμονικού ανδρισμού (hegemonic masculinity) που πρότεινε ο Connell (2005).

Ωστόσο, πρώτα χρειάζεται μια σύντομη θεωρητική πλαισίωση, ως προς τη μεταδομική συνεισφορά στη μελέτη του ανδρισμού. Αντλώντας από το µετα-δοµισµό, ο Martino (1999), πρότεινε τον «ανδρισµό» ως ένα «παιχνίδι αλήθειας». Στο επίκεντρο του ερευνητικού ενδιαφέροντος της εστίασης αυτής στον ανδρισμό είναι οι ποικίλοι τρόποι µε τους οποίους τα αγόρια εµπλέκονται σ’ αυτό το «παιχνίδι αλήθειας» και µαθαίνουν τι σηµαίνει να είσαι “άνδρας”, πώς συγκροτούν τους εαυτούς τους ως ανδρικά υποκείµενα, μέσα στο σχετικά ρευστό πλαίσιο των σχέσεων του φύλου, της σεξουαλικότητας, της εθνότητας, της ηλικίας, και της τάξης. Ο «ανδρισµός» µετατρέπεται έτσι σε µια µορφή επιτελεστικότητας (performance) ή σ’ ένα ενδεχοµενικό σύνολο πρακτικών, το οποίο µετακινείται σε διαφορετικούς χώρους, χρόνους, περιστάσεις, πεδία και στιγµές. Κατά την Connell (2005), ο ανδρισµός συνιστά έναν «τόπο» στις έµφυλες σχέσεις και τις κοινωνικές πρακτικές όπου άνδρες και γυναίκες εµπλέκονται και αλληλεπιδρούν. Ο ανδρισµός περιλαµβάνει τα αποτελέσµατα αυτών των πρακτικών πάνω στις σωµατικές εµπειρίες, στην προσωπικότητα και στον πολιτισµό των εμπλεκόμενων υποκειμένων.

Οπότε, η ανδρική ταυτότητα εννοιολογείται από τις σύγχρονες θεωρητικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις μια εξαιρετικά εύθραυστη κοινωνική κατασκευή. Η ανθρώπινη ταυτότητα εν γένει μπορεί να θεωρηθεί ως ένα προϊόν το οποίο δεν ολοκληρώνεται ποτέ, βρίσκεται πάντοτε σε κατάσταση δηµιουργίας, υπό την έννοια ότι πάντοτε συγκροτείται εντός συστηµάτων αναπαράστασης ή λόγων. Οι ταυτότητες δεν είναι ιστορικά αµετάβλητες, καθηλωµένες, κλειστές οντότητες, αλλά αντιθέτως υπόκεινται σ’ ένα διαρκές «παιχνίδι» µεταξύ ιστορίας, κουλτούρας και εξουσίας (Πεχτελίδης, 2012). Το ερώτηµα στο οποίο απαντά η έννοια του ηγεμονικού ανδρισμού, λοιπόν, είναι πώς η εύθραυστη κοινωνική κατασκευή του «ανδρισµού» κλείνει, πως αναπαρίσταται και γίνεται αντιληπτή ως φαινομενικά σταθερή. 

Η Connell (2005) χρησιμοποίησε την έννοια της ηγεµονίας από τον A. Gramsci προκειµένου να αναλύσει τις ασύµµετρες έµφυλες σχέσεις εξουσίας. Συγκεκριµένα, υποστήριξε ότι η έµφυλη ηγεµονία και η κυριαρχία δεν είναι ποτέ δεδοµένη, τελεί µονίµως υπό διαπραγµάτευση και ως εκ τούτου διεκδικείται και κερδίζεται διαρκώς. H ηγεµονία δεν κερδίζεται µόνο µε τον εξαναγκασµό, αλλά και µέσω της διαµόρφωσης και της απόσπασης της συναίνεσης γύρω από τις κυρίαρχες αντιλήψεις για το φύλο. Ο ηγεμονικός ανδρισμός λοιπόν αποτελεί τον «κανόνα» ή το πρότυπο σε σχέση µε το οποίο ορίζονται και ταξινομούνται ιεραρχικά οι άλλες μορφές ανδρισμού και θηλυκότητας (Πεχτελίδης, 2012). Η άνιση κατανομή της εξουσίας στην κοινωνία σημαίνει ότι κάποιοι τύποι ανδρισμού και θηλυκότητας είναι ηγεμονικοί σε συγκεκριμένους κοινωνικούς χώρους, στη βάση των ποικίλων συναρθρώσεων των διαφορετικών κοινωνικών θέσεων, όπως είναι η κοινωνική τάξη, η εθνότητα, η φυλή, η θρησκεία, η σεξουαλικότητα, κλπ. Ο ηγεμονικός ανδρισμός παράγεται και εξυμνείται στο πλαίσιο του ισχύοντος πατριαρχικού κοινωνικού συστήματος το οποίο προσδιορίζει τους «κατάλληλους» τρόπους του να είσαι άνδρας και γυναίκα. Εγκαθιδρύει μια κοινωνική θέση υψηλού κύρους και επιρροής, θέτει τον πήχη βάσει του οποίου συγκρινόμαστε όλοι, οι άνδρες αλλά και οι γυναίκες, κατέχει τη δύναμη να ορίζει ποια είναι η «κατάλληλη» ανδρική και γυναικεία συμπεριφορά. Τέτοιοι είναι οι γυμνασμένοι σύγχρονοι άνδρες των ανδρικών περιοδικών, των απογευματινών σήριαλ, των διαφημίσεων.

Ο ηγεμονικός ανδρισμός καταφέρνει να καθορίσει το “κανονικό” και το “κατάλληλο”, εγκαθιδρύοντας μια ιεραρχία, με συνέπεια οι υποτελείς ή διαφορετικές µορφές ανδρισµού να µένουν στο περιθώριο και να μην γίνονται αντιληπτές οι συνέπειες της υποτέλειάς τους. Σύµφωνα µε την Connell (2005), ο ηγεµονικός ανδρισµός κατασκευάζεται σε σχέση προς και κατά αντιπαράθεση µε τη «θηλυκότητα», καθώς και µε υποτελείς µορφές «ανδρισµού» (πχ gay ανδρισμός, ανάπηρος ανδρισμός, queer ανδρισμός). Η ηγεµονική µορφή ανδρισµού χαρακτηρίζεται από την υποχρεωτική ετεροσεξουαλικότητα, την οµοφοβία, το µισογυνισµό, την κατοχή και άσκηση εξουσίας, την αυθεντία, την επιθετικότητα και βιαιότητα, καθώς και τις τεχνικές ή τεχνολογικές ικανότητες. Οι Kenway και Fitzclarence (2010) δίνουν µια πιο αναλυτική εικόνα των γνωρισµάτων αυτής της έννοιας λέγοντας ότι, ο ηγεµονικός ανδρισµός εκφράζεται µέσω της φυσικής δύναµης, της συναισθηµατικής ουδετερότητας, της δράσης και της περιπέτειας, της ανταγωνιστικότητας, της πειθαρχίας και του αυτο-ελέγχου, της ορθολογικότητας, της αντικειµενικότητας, των δεξιοτήτων, της γνώσης και της ατοµικότητας. Ωστόσο, δεν υπάρχει µία µορφή ηγεµονικού ανδρισµού, καθώς ανάλογα µε την κοινωνική περίσταση και τους μετέχοντες σ’ αυτή ενεργοποιούνται κάθε φορά διάφορες όψεις αυτής της ταυτότητας.

Η επιτέλεση των μορφών του (ηγεμονικού) ανδρισμού στις περιστάσεις της ζωής, ενδέχεται να δημιουργήσει δυσφορία και ψυχικό πόνο, καθώς ως σύστημα κατανόησης περι-ορίζει την βιωμένη εμπειρία των ανδρών. Με αυτόν τον τρόπο, ως κυρίαρχο κοινωνικοπολιτισμικό και έμφυλο σύστημα λόγου (discourse) μπορεί να καταστεί ιστός της αράχνης, παγίδευση σε δυσλειτουργικούς και παθολογικοποιητικούς τρόπους κατανόησης της ιδιαίτερης και προσωπικής εμπειρίας (Γεωργάκα, 2008). Αυτό στη θεραπεία μπορεί να κλείσει τα οποιαδήποτε περιθώρια διαπραγμάτευσης και ανάπτυξης εναλλακτικών τρόπων κατανόησης της εμπειρίας του φύλου, να οδηγήσει σε παθολογικούς μονοδρόμους επίλυσης που συχνά συντηρούν καταπιεστικές και δυσλειτουργικές πρακτικές. Ρόλος ενός κριτικά προσανατολισμένου θεραπευτή είναι να μπορεί να δράσει ως καταλύτης στην ανάδειξη και αποδόμηση του ρόλου αυτών των ηγεμονικών συστημάτων λόγου.

Το κείμενο έχει αντλήσει πολύ από το άρθρο του Πεχτελίδη, 2012, που αναφέρεται στη βιβλιογραφία.

Γεωργάκα, Ε. (2008). Αναδεικνύοντας το ρόλο των κοινωνικοπολιτισμικών συστημάτων λόγου στον ψυχικό πόνο: η συμβολή της ποιοτικής έρευνας της ψυχοθεραπείας. Hellenic Journal of Psychology, 5, pp. 79-98. Διαθέσιμο στο: http://www.pseve.org/journal/UPLOAD/Georgaca5a.pdf
Connell, R.W. (2005). Masculinities. Berkeley, Los Angeles: University of California Press. 
Kenway J. και Fitzclarence L. (2010). Masculinity, violence and schooling: challenging poisonous pedagogies. Gender and Education, 9 (1), 117-134.
Martino W. (1999). ‘Cool boys’, ‘party animals’, ‘squids’ and ‘poofters’: Interrogating the dynamics and politics of adolescent masculinities in school. British Journal of Sociology of Education, 20, σ.242.
Πεχτελίδης, Γ. (2012). Κοινωνιολογία του Ανδρισμού στο Σχολείο. Στο Να κοιτάς με άλλα μάτια να βλέπεις διαφορετικά – έμφυλες προσεγγίσεις στην εκπαίδευση. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών – Σχολή Μωραϊτη. 

Διημερίδα της Συστημικής Εταιρείας Β. Ελλάδας

1396067_10151939170900970_1107697939_n

Η Συστημική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος (Σ.Ε.Β.Ε.) ανακοινώνει τη διοργάνωση της καθιερωμένης ετήσιας διημερίδας της με τίτλο:

 

“πόλις, κρίσεις – αναθεωρήσεις

 

έχουν Λόγο οι κοινωνικές επιστήμες σήμερα;”

 

Η διημερίδα θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 9 και την Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2013, από τις 10.00 π.μ. έως τις 6:00 μ.μ. στο Κέντρο Πολιτισμού του Δήμου Παύλου Μελά “Χρήστος Τσακίρης”,  στην οδό Λαγκαδά 221.

To Πρόγραμμα:

1377411_10151939175240970_1355898610_nΚαι την Κυριακή, έχουν σεμινάρια διάφοροι γνωστοί και φίλοι!

 

Ομάδα Αυτομόρφωσης: Κάνοντας κριτικά ψυχοθεραπεία

Πρόταση:

Από τον Οκτώβριο υπάρχει η σκέψη να ξεκινήσει για πρώτη χρονιά, πειραματικά, μια ομάδα αυτομόρφωσης και συζήτησης, ώστε να γίνει μια συλλογική προσπάθεια γνωριμίας με το λόγο μιας κριτικής προσέγγισης στην πρακτική της ψυχοθεραπείας ή/και της συμβουλευτικής, αλλά και ευρύτερα στην πρακτική των ψυ-ειδικών.

Η κριτική προσέγγιση νοείται, εν συντομία, ως θεωρία & πρακτική για κοινωνική αλλαγή, δικαιοσύνη, ισότητα των ανθρώπων.

 

Σκεπτικό:

Η προτεινόμενη αυτή ομάδα φιλοδοξεί να αποτελέσει μια ΖΕΑ, μια βυγκοτσκιανή Ζώνη Εγγύτερης Ανάπτυξης για ανθρώπους που ασχολούνται με τη ψυχοθεραπεία & τις ψυ-επιστήμες (επαγγελματίες & φοιτητές/τριες). Με το δικό μας ρυθμό, να αναπτύξουμε τις δεξιότητές και τις γνώσεις μας σε ένα διάλογο με την κριτική προσέγγιση ο οποίος γειώνεται στην πραγματικότητα της ψυ-πρακτικής στην Ελλάδα της κρίσης.

Η προσέγγιση αυτή ομαδικής αυτομόρφωσης θεμελιώνεται στην παράδοση των ανεξάρτητων ερευνητικών σεμιναρίων, στην προσπάθεια για τη συγκρότηση ενός εναλλακτικού χώρου/χρόνου υποβοηθούμενης αυτο-εκπαίδευσης, που θα ξεφεύγει από την ασφυκτική ειδίκευση και τον εργαλειακά κατευθυνόμενο χαρακτήρα των θεσμικών (πανεπιστημιακών) σπουδών, ενώ θα επιτρέπει ταυτόχρονα την εμβάθυνση σε γνωστικά πεδία των ψυ-επιστημών, έξω από το χειραγωγικό σύστημα των ΜΜΕ και του ψυχο-πάζαρου.

 

Οργάνωση:

Προτείνονται 2 δομές:

α) Ομάδα μελέτης & βιωματικής ανάπτυξης μέσω της συμμετοχικής παραγωγής της γνώσης και το διάλογο με τη θεωρία

β) ομάδα αλληλοεποπτείας μέσω της παρουσίασης/συζήτησης περιπτώσεων & εμπειριών

 

Θέματα (ανάλογα με τις ανάγκες/επιθυμίες της ομάδας):

 

  • αποδόμηση ψυχοπαθολογίας – κινήματα αυτοβοήθειας – hearing voices

     

  • Vygotsky & East Side Institute (social therapy).

     

  • οικολογικές ιδέες & ψυχοθεραπεία:

    • αειφορία (permaculture)

    • οικοψυχολογία

    • αυτοποίηση (autopoiesis) – ανθεκτικότητα (resilience) – ανάδυση δομών (emergence)

     

  • αφηγηματική – συνεργατικών γλωσσικών συστημάτων – διαλογική ψυχοθεραπεία

     

  • feminist – just therapy – transformative family therapy (cultural competence model)

     

  • έρευνα δράσης – συμμετοχική έρευνα δράσης – συν-έρευνα

     

 

Πληροφορίες:

  • Η ομάδα θα διεξαχθεί εφόσον έχουν δηλωθεί τουλάχιστον 5 συμμετοχές μέχρι τις 26/9

  • 2 απογεύματα το μήνα – 3,5 ώρες

  • Απαραίτητη η καλή γνώση αγγλικών για την βιβλιογραφία

  • δίνεται βεβαίωση συμμετοχής αν χρειάζεται

  • κόστος συμμετοχής πολύ χαμηλό, για την κάλυψη των εξόδων διοργάνωσης…

 

Για πληροφορίες, διευκρινίσεις, συμμετοχές: 6981714143

 

Η Οδύνη του Έλληνα

δημοσιεύτηκε στον Αγγελιοφόρο της Κυριακής.25/9/2011
Το άρθρο αποτελεί συμπύκνωση θεμάτων από το διδακτορικό μου.

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΕΣΙΣΟΓΛΟΥ*

www.gkesisoglou.gr

Στη γνωστή σειρά κόμικ «Αστερίξ», ο Μαζεστίξ -ο αρχηγός του ατρόμητου γαλατικού χωριού- δηλώνει συνέχεια ότι ένα πράγμα φοβάται: «Να μην τους πέσει ο ουρανός στο κεφάλι». Ο υπαρξιακός αυτός φόβος, που ανάγεται στο πανάρχαιο δέος του ανθρώπου απέναντι στο απρόβλεπτο των δυνάμεων της φύσης, ταιριάζει απόλυτα ως μεταφορά με τη συνθήκη ζωής της πλειοψηφίας της χώρας. «Να μη μας έρθει ο ουρανός στο κεφάλι», αν θα χρεοκοπήσει η χώρα, ο φόβος της απόλυσης, πότε θα έρθει η κεραμίδα της έκτακτης εισφοράς, αν θα γίνει πόλεμος με την Τουρκία, φόβοι μιας χώρας που σαν να άνοιξε ένα Κουτί της Πανδώρας, με την υπογραφή του μνημονίου.

Αφού άνοιξε το κουτί, βιώνουμε την πλήρη υγροποίηση των σταθερών του μεταπολιτευτικού/μετα-ΕΟΚ κοινωνικού συστήματος. Η ζωή στη σημερινή κοινωνία, που μπορούμε να τη φανταστούμε σαν την περιπλάνηση ενός ανθρώπου στα τυφλά σε μια παραλία που ξέρει ότι έχει δίνες κινούμενης άμμου, συγκροτείται γύρω από μια ευελικτοποιημένη, εξατομικευμένη οργάνωση της εργασίας η οποία παράγει τεράστιες ποσότητες φόβου, αγωνίας και κοινωνικής οδύνης. Η οδύνη του ανθρώπου σήμερα μεταφράζεται κυρίως στο αίσθημα ανασφάλειας και αβεβαιότητας που προκαλείται από το βίωμα ή την απειλή της ανεργίας.

Η οργάνωση της εργασίας, λοιπόν, παράγει τις οδύνες της ευαλωτότητας και της ευθραυστότητας, ενώ η κοινωνία καθίσταται παθογόνος, καθώς απευθύνει την τρομακτική ερώτηση: θα μπορέσεις να αντεπεξέλθεις, και για πόσο; Οδύνες που πιστοποιούνται κλινικά από την αύξηση των αυτοκτονιών, της κατανάλωσης αγχολυτικών και ηρεμιστικών, των κρίσεων πανικού και άγχους… Το ανησυχητικό είναι ότι οι συνθήκες αυτές πλέον έχουν γίνει κοινός τόπος, θεωρούνται συνηθισμένες και μπανάλ στις συζητήσεις και αποσιωπούνται.

 

*Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΣΙΣΟΓΛΟΥ, M.Sc., είναι υπ. διδάκτορας Ψυχολογίας του ΑΠΘ

Προσέγγιση & Βασικές Αρχές της Θεραπευτικής Πρακτικής:

Μετά από πολύ καιρό, γράφω και αυτό το κειμενάκι που παρουσιάζει συνοπτικά την οπτική που υιοθετώ για την ψυχοθεραπεία/συμβουλευτική…

Η ιστοσελίδα μου, όπως είδατε, ονομάζεται “Δια/των/Λόγων”. Την ονόμασα έτσι, γιατί ο Λόγος – με την έννοια του Discourse, του κοινωνικοπολιτιστικού αποθέματος (και συστήματος) γλωσσικών νοημάτων, εκφορών και σημείων – είναι βασικό χαρακτηριστικό της προοπτικής μου στην ψυχοθεραπευτική πρακτική.

άλλες βασικές αρχές είναι:

  • Θεραπευτική Σχέση: Μέσα στη σχέση της θεραπείας υπάρχει αυθεντικότητα, προσοχή στο “εδώ και τώρα”, δημιουργία από κοινού ενός χώρου, συναισθηματικού και χρονικού, αναστοχασμού και επικοινωνίας, όπου η φωνή του πελάτη είναι ισότιμη, μέσα σε συνθήκες ανθρώπινης / φιλικής συν-ομιλίας, με ενσυναίσθηση & γέλιο, με στόχο τη συναισθηματική και ψυχολογική ανάπτυξη.
  • Χορός: Η θεραπευτική επικοινωνία είναι σαν χορός, όπου υπάρχει σεβασμός στα όρια – επαγγελματικά – διαπροσωπικά, αλλά κυρίως στο ρυθμό του πελάτη και στο “χώρο” που κινείται.
  • Σχέσεις: Στη θεραπεία δίνω σημασία στις σχέσεις μέσα στις οποίες εντάσσεται ο άνθρωπος, τα συστήματα (οικογένεια, φίλοι, εργασία, εκπαίδευση, γειτονιά, κοινότητα), το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο προέλευσης του πελάτη, την κουλτούρα και τους οικογενειακούς μύθους μέσα στους οποίους ζει.
  • Δια-Λογος: Αναλυτική εστίαση  στα συστήματα λόγου, τις αφηγήσεις, τη γλώσσα που χρησιμοποιείται μέσα στη ψυχοθεραπευτική συζήτηση. Δια/του/Λόγου (discursively) γίνεται ουσιαστικά η ανθρώπινη επικοινωνία, η συμβουλευτική, η ενδυνάμωση, η θεραπεία. Όμως ο Λόγος δεν είναι ένας – ούτε με την φιλοσοφική έννοια της ανθρώπινης Ratio (λογικής), ούτε με την επικοινωνιακή έννοια – αλλά πολλοί μέσα στην κοινωνία, Λόγοι που αντιπαρατίθενται, διαλέγονται, αλληλοσυμπληρώνονται και συντίθενται μέσα και στο μυαλό των ανθρώπων, επηρεάζουν τις σκέψεις, τις πράξεις τους και τις ψυχολογικές καταστάσεις που βιώνουν. Οι Λόγοι, οι διάλογοι, οι αφηγήσεις (narratives) και οι ανθρώπινες φωνές δομούνται – κατασκευάζονται – μέσα στην κοινωνία, αλλά κυρίως μέσα στα συστήματα επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης, εντός των οποίων έχουν θέσεις υποκειμένου οι άνθρωποι.
  • Κριτική: “αποδόμηση” μέσα στη συζήτηση των συμπτωμάτων και των προηγούμενων διαγνώσεων και θεραπευτική επικέντρωση στις εμπειρίες και στον ψυχικό πόνο του κάθε πελάτη χωριστά, στο τι σημαίνει για τον κάθε άνθρωπο/οικογένεια που επιλέγει να απευθυνθεί σε μένα.
  • Εσωτερική Δύναμη (potentia): Σύμφωνα και με τα διδάγματα της συστημικής θεωρίας, “ο πελάτης είναι ο ειδικός” για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Γι’ αυτό και αντιμετωπίζεται ως πρόσωπο, ονομάζεται “πελάτης” (που έχει την επιλογή που θα απευθυνθεί και τη δυνατότητα απόφασης αν του ταιριάζει η θεραπεία), όχι “περιστατικό” ή “ασθενής”. Προσπαθούμε στη θεραπευτική αλληλεπίδραση να φωτίσουμε τις  εναλλακτικές προοπτικές – ιστορίες & επιλογες που έχει, τις λύσεις που έχει ήδη βρει ή γνωρίζει και έχει δοκιμάσει επιτυχώς στη ζωή του.
  • Συνργασία: Από κοινού δημιουργούμε νέες προτάσεις, λύσεις, προοπτικές θέασης του κόσμου, ερμηνείες, απορρίπτοντας το ρόλο του ειδικού/ψυχολόγου που υπαγορεύει τρόπους ζωής.
  • Κοινωνική Δικαιοσύνη: ο κάθε άνθρωπος θεωρείται κύτταρο του οικολογικού περιβάλλοντος & της κοινωνίας. Γίνεται προσπάθεια η θεραπευτική πρακτική να είναι ευαίσθητη απέναντι στη σεξουαλική, την πολιτισμική και κοινωνική διαφορετικότητα, δίνοντας έμφαση στη συνειδητοποίηση της άνισης κατανομής  της εξουσίας στην κοινωνία και πως αυτή επηρεάζει τη ζωή των πελατών.

«Εναλλακτικές πέρα από την ψυχιατρική στην πράξη»


Ομιλία του Dr. Peter Lehmann
(“Alternatives beyond psychiatry in practice”)
Διοργάνωση: “ΑΝΙΜΑ  αμκε – μκο”
Το τμήμα εκπαίδευσης της ΑΝΙΜΑ αμκε – μκο διοργανώνει την Πέμπτη 12 Μαΐου 2011 και ώρα 18:00 ομιλία του Dr. Peter Lehmann, με τίτλο «Εναλλακτικές πρακτικές πέρα από την ψυχιατρική» (μετάφραση στα αγγλικά: “Alternatives beyond psychiatry in practice”)
στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα Μερκούρη»,Αίθουσα «Οδοιπορικό», στην οδό Ηρακλειδών 66, Θησείο.
Η ομιλία πραγματοποιείται στη λήξη του 1ου εκπαιδευτικού σεμιναρίου που διοργανώνει ο φορέας με θέμα «Coming Off Psychiatric Drugs» («Βγαίνοντας από τα ψυχοφάρμακα»).
Λίγα λόγια για τον εισηγητή: Ο Dr Peter Lehmann γεννήθηκε το 1950, στο Calw της Γερμανίας. Σπούδασε στο Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, στο Τμήμα Επιστημών Αγωγής, Κοινωνικής Εργασίας & Κοινωνικής Παιδαγωγικής από όπου αποφοίτησε το 1977. Τον ίδιο χρόνο βιώνει μια σημαντική διακοπή της βιογραφικής του πορείας που οδηγεί στην ακούσια, χωρίς δικαστική απόφαση, εισαγωγή του σε  δημόσιο Ψυχιατρείο στη Γερμανία.
Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του βίωσε μια σειρά από παραβιάσεις της σωματικής του ακεραιότητας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς του αλλά και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του. Οι προσωπικές αυτές εμπειρίες τον οδήγησαν από το 1979 σε επιστημονικές και ανθρωπιστικές δράσεις κατά της ψυχιατρικής αυθαιρεσίας και στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία τόσο στη Γερμανία όσο και διεθνώς.
Από το 1980 ανέλαβε πρωτοβουλίες σε διάφορα επίπεδα για το «στήσιμο» των πρώτων ομάδων αυτοβοήθειας στο Βερολίνο, οι οποίες ανέπτυξαν γρήγορα έντονα πολιτικό αντιψυχιατρικό λόγο. Είναι ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου για προστασία από την ψυχιατρική βία και τουΕυρωπαϊκού Δικτύου (πρώην) χρηστών και επιζώντων Ψυχιατρικής– ENUSP. Από το 1990 μέλος της συντακτικής επιτροπής του βρετανικού επιστημονικού περιοδικού Journal of Critical Psychology, Counselling and Psychotherapy. Από το 1994 μέχρι το 2000 μέλος του Δ.Σ. της γερμανικήςΣυνομοσπονδίας Ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία. Από το 1997 μέχρι το 1999 μέλος της ειδικής επιτροπής Mental Health Europe, ευρωπαϊκό παρακλάδι της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας για την Ψυχική Υγεία. Ιδρυτικό μέλος και συμμετοχή σε πολυάριθμες ακόμα πρωτοβουλίες. Σήμερα συγγραφέας βιβλίων, εκδότης και έμπορος βιβλίων ψυχοκοινωνικού περιεχομένου στο Βερολίνο.
Από τον Σεπτέμβριο του 2010 επίτιμος διδάκτωρ Ψυχολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης.

 

Σειρά Εκδηλώσεων & Σεμιναρίων από το Κίνημα “Hearing Voices”

Το πρόγραμμα σε μορφή pdf  εδώ

 

Εκδήλωση με ομιλητές τους ιδρυτές του κινήματος ‘hearing voices

Marius Romme και Sandra Escher  

14,15,16 Απριλίου 2011

 

Το Hearing Voices Network είναι ένα παγκόσμιο κίνημα που δημιουργήθηκε από και για ανθρώπους που ακούνε φωνές ή έχουν παρόμοιες ασυνήθιστες εμπειρίες, καθώς και φίλους, συγγενείς και εργαζόμενους που θέλουν να εκφράζουν έμπρακτα τις έντονες ενστάσεις τους για τον τρόπο που λειτουργεί το σύστημα ψυχικής υγείας. Η προσέγγιση του Δικτύου είναι διαφορετική από την παραδοσιακή ψυχιατρική, καθώς δεν αντιμετωπίζει αυτές τις εμπειρίες ως «ψευδαισθήσεις» και συμπτώματα ενός «ελαττωματικού εγκεφάλου», αλλά ως βιώματα με νοήματα που συνδέονται στενά με την προσωπική ιστορία κάθε ατόμου. Ενώ η «λύση» που συχνότερα προτείνει η ψυχιατρική είναι η καταστολή, με πολλές καταστροφικές προεκτάσεις όπως ο στιγματισμός, η κοινωνική απομόνωση και η αποδυνάμωση, τοHearing Voices Network τίθεται ενάντια σε μοντέλα χειραγώγησης και προσπαθεί να προσφέρει επιλογές χειραφέτησης που επικεντρώνουν στην αυτοβοήθεια και αξιοποιούν την πολύτιμη γνώση των ανθρώπων που έχουν γίνει ειδικοί βάσει των εμπειριών τους και θέλουν να μοιραστούν ιδέες με άλλους.

Το δίκτυο ξεκίνησε το 1988 από την Ολλανδία όταν ο ψυχίατρος Marius Romme έλαβε σοβαρά υπόψη του τις κριτικές απόψεις μιας γυναίκας που τον επισκεπτόταν επειδή άκουγε φωνές και αμφισβητούσε την αντιμετώπιση που προτείνει το ορθόδοξο ψυχιατρικό μοντέλο. Αντί της αντιμετώπισης τέτοιων και ανάλογων εμπειριών ως «κούφια» συμπτώματα που στοιχειοθετούν ένα ψυχιατρικό σύνδρομο (π.χ. σχιζοφρένεια), το κίνημα Hearing Voices προτείνει σεβασμό για το νόημα κάθε βιώματος, μια ολιστική προσέγγιση και αποδοχή.

 

Ο Marius Anton Joannes Romme είναι ολλανδός, κοινωνικός ψυχίατρος και καθηγητής πανεπιστημίου του Maastricht. Μαζί με τη Sandra Escher και άλλους ιδρύσαν το κίνημα των hearing voices που πλέον αριθμεί εκατοντάδες ομάδες από πάνω από είκοσι κράτη σε όλο των κόσμο. Σύμφωνα με τον MRomme η «σχιζοφρένεια» είναι ένας επικίνδυνος όρος και πως παραισθήσεις, φωνές και άλλες ψευδαισθήσεις, τα ονομαζόμενα συμπτώματα της σχιζοφρένειας, συνδέονται με ασθένεια αλλά μπορεί να αποτελούν αντιδράσεις σε τραυματικά γεγονότα της ζωής. Μαζί με τη SEscher έχουν αναπτύξει την επικεντρωμένη στην εμπειρία συμβουλευτική (Experience Focussed Counselling). Έχει δημοσιεύσει πάνω από 250 άρθρα σε διεθνή περιοδικά. Η Sandra Escher έχει, τέλος, ασχοληθεί με την εμπειρία των φωνών στην παιδική ηλικία.

Οργάνωση: ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων-9ο ΨΤ ΨΝΑ

 

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Πέμπτη, 14 Απριλίου, 16.30-21.00

Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πανεπιστημίου 30

Prof DrMarius A.JRomme – «Ακούγοντας φωνές: Γιατί να τις αποδεχτούμε και πώς να βγάλουμε νόημα από αυτές»

Πρoβολή video

DrAEscher – «Ακούγοντας φωνές και παιδιά»

 

 

Παρασκευή 15 Απριλίου, 10.00-13.00 και 16.00-19.00

και

Σάββατο 16 Απριλίου, 10.00-13.00

ΠΠΙΕΔ, Δεκελείας 152 και Ατταλείας, Νέα Φιλαδέλφεια

Εργαστήριο με συμμετοχή έως 25 άτομα (σε τρία μέρη)

Θα  γίνει παρουσίαση περιστατικού και επεξεργασία συνέντευξης ατόμου που ακούει φωνές.

 

Ο MRomme θα πάρει συνέντευξη από άτομο που ακούει φωνές και στη συνέχεια θα γίνει επεξεργασία αυτής και συζήτηση. Απαραίτητη προϋπόθεση οι συμμετέχοντες να έχουν από πριν επεξεργαστεί το ερωτηματολόγιο του Maastricht για τις φωνές. Λόγω του περιορισμένου αριθμού των συμμετεχόντων θα προτιμηθούν όσοι ανεξάρτητα από το αν ακούνε φωνές ή όχι, έχουν κάποια σχετική  εμπειρία ή φιλοδοξούν να το εντάξουν σε κάποια δραστηριότητα (μέλη ομάδων αυτοβοήθειας, επαγγελματίες κ.τ.λ.)

Πληροφορίες 6944302577
 


Κοινωνικός Κονστρουξιονισμός: τι είναι

Σημ: Τα ακόλουθα είναι μέρος της διδακτορικής μου διατριβής. Σίγουρα δεν είναι μια ολοκληρωμένη εισαγωγή στον κοινωνικό κονστρουξιονισμό.

 

Η οντολογική οπτική του κοινωνικού κονστρουξιονισμού χρησιμοποιείται για να αναδειχθεί ο ρόλος της γλώσσας στην κατασκευή των κοινωνικών φαινομένων ως οντοτήτων της κοινωνικής πραγματικότητας και ως αντικειμένων επιστημονικής περιγραφής.

Η γλώσσα

Η γλώσσα – ο λόγος (discourse) και οι πρακτικές του (discursive practices) – είναι κοινωνικές πρακτικές, μια “μηχανή” που παράγει/συγκροτεί, τον κοινωνικό κόσμο, όπως μια μπετονιέρα παράγει τσιμέντο από άμμο, χαλίκι, κλπ και με το τσιμέντο κατασκευάζονται οικήματα και γέφυρες. Μιλάμε, συζητάμε, με τη γλώσσα μας επικοινωνούμε, δημιουργώντας αναπαραστάσεις της πραγματικότητας που δεν είναι ποτέ απλά αντανακλάσεις μιας προϋπάρχουσας πραγματικότητας, αλλά συμβάλουν στην κατασκευή της. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι αυτή δεν υπάρχει. Τα φυσικά αντικείμενα, οι καρέκλες, τα ποτάμια υπάρχουν, αλλά αποκτούν την αναπαράσταση, το νόημα που τους αποδίδουμε και με το οποίο τα καταλαβαίνουμε/αναγνωρίζουμε ως καρέκλες και ποτάμια, μέσα από τη συγκρότησή τους μέσα στην γλώσσα, στην ανθρώπινη ομιλία εντός ενός ορισμένου πολιτισμού. Ο Parker (1992) αναφέρει ότι αυτά τα αντικείμενα, ως φυσικά αντικείμενα, έχουν “οντολογική υπόσταση αντικειμένων” (ontological object status), ενώ ο Harré (1979) θεωρεί ότι ανήκουν στην “πρακτική σφαίρα”. Μέσα από τις αναπαραστάσεις μπορούμε να “εν-νοήσουμε” τη χρήση τους, τη λειτουργία τους, την ωφέλειά τους, εν ολίγοις το νόημά τους για εμάς, να τα “επι-κοινωνήσουμε” μέσα στον πολιτισμό και την συγκεκριμένη κοινωνία μας, ντύνοντάς τα με “επιστημολογική υπόσταση αντικειμένων” (Parker, 1992), μέσα στην “εκφραστική σφαίρα” (Harré, 1979). Η πρόσβασή μας στην πραγματικότητα υφίσταται πάντα μέσω της γλώσσας, ως κύριο επικοινωνιακό μέσο αλληλεπίδρασης με τους άλλους ανθρώπους της κοινωνίας που ζούμε (Jørgensen & Phillips, 2002).

Ο κοινωνικός κονστρουξιονισμός παίρνει λοιπόν ως αφετηρία τη συσχέτιση, τον συντονισμό των ανθρώπων μεταξύ τους μέσω της γλώσσας. Η ανθρώπινη, κοινωνική πραγματικότητα “κατασκευάζεται κοινωνικά” μέσω των διαδικασιών της ανθρώπινης επικοινωνίας μέσα σε ένα συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο κάθε φορά (von Schlippe & Schweitzer, 2008). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο τα αντικείμενα, έχοντας οντολογική υπόσταση, μπαίνουν στην “εκφραστική” σφαίρα της επικοινωνίας και αναπαρίστανται με τη γλώσσα, οπότε αποκτούν “επιστημολογική υπόσταση”, αλλά συγχρόνως τους αποδίδεται μια “ηθική/πολιτική υπόσταση” (Parker, 1992) μέσα σε μια κυρίαρχη κουλτούρα.

Βασικά χαρακτηριστικά

Η Burr (1995), περιγράφει τα βασικά χαρακτηριστικά του κοινωνικού κονστρουξιονισμού, ξεκινώντας από την ανάγκη για μια κριτική προσέγγιση προς τη γνώση που θεωρείται δεδομένη. Οι γνώσεις που έχουμε για τον κόσμο δεν θα πρέπει να θεωρούνται αντικειμενικές αλήθειες, “φυσική πραγματικότητα”, αλλά προϊόντα της γλώσσας, των λέξεων και των κατηγοριών που χρησιμοποιούμε για να τον περιγράψουμε, μέσα στην κοινωνική αλληλεπίδραση.

Η θέση της κοινωνικής κατασκευής παίρνει υπόψιν την ιστορική και πολιτισμική συγκεκριμενικότητα για την συγκρότηση των πρακτικών του λόγου και των κατηγοριών που χρησιμοποιούμε για να κατανοήσουμε και να περιγράψουμε τον κόσμο, που είναι: “προϊόντα ιστορικά καθορισμένων διαδράσεων μεταξύ των ανθρώπων” (Gergen, 1985: 267).

Άρα, οι τρόποι που καταλαβαίνουμε την πραγματικότητα είναι ενδεχομενικοί, με την έννοια ότι αφού προσδιορίζονται από την ιστορία και τον πολιτισμό που βρισκόμαστε, θα μπορούσαν να είναι διαφορετικοί, και βέβαια, μπορούν να αλλάξουν, όπως και κάνουν συνεχώς. Αυτή η θέση του κοινωνικού κονστρουξιονισμού είναι αντι-ουσιοκρατική: όταν λέμε ότι ο κόσμος κατασκευάζεται κοινωνικά και δια του λόγου (discursively) εννοούμε ότι δεν έχει προδιαγεγραμμένο χαρακτήρα ούτε ότι καθορίζεται από εξωτερικές συνθήκες και οι άνθρωποι δεν φέρουν ένα σύνολο καθορισμένων και αυθεντικών χαρακτηριστικών ή “ουσιών” (Jørgensen & Phillips, 2002). Αντιθέτως, ο κόσμος, οι άνθρωποι, και κυρίως πως τους καταλαβαίνουμε έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ανά ιστορικές περιόδους και πολιτισμούς, (πρέπει να) θεωρούνται προϊόντα αυτών των πολιτισμών και ιστορικών περιόδων, και εξαρτώνται από τις συγκεκριμένες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που επικρατούν εκεί (Burr, 1995). Άρα οι συγκεκριμένες μορφές γνώσης για τον κόσμο μας δημιουργούνται μέσα από την κοινωνική αλληλεπίδραση, κατά την οποία κατασκευάζουμε κοινές αλήθειες και ανταγωνιζόμαστε, διαφωνώντας διαλογικά, για το τι είναι σωστό και τι λάθος.

Εδώ πέρα έρχεται η συμβολή της κριτικής ρεαλιστικής γνωσιολογικής προσέγγισης που θέτει ως αξίωμα ότι όλες οι γνώσεις και οι (επιστημονικές) δηλώσεις δεν έχουν την ίδια ηθική/πολιτική αξία ή “υπόσταση” κατά τον Parker (1992), και άρα κάποιες είναι προτιμότερες από άλλες. Η κοινωνική έρευνα που θέλει να διατείνεται ότι έρχεται από κριτική σκοπιά θα πρέπει να αποκαλύπτει την “αλήθεια” αυτών των γνώσεων για την πραγματικότητα – δηλαδή των σύγχρονα αποδεκτών τρόπων κατανόησης του κόσμου – ως κοινωνικές, ιστορικές, διαδικασίες και αλληλεπιδράσεις, και, παίρνοντας ρητά θέση, να απομακρύνεται από εναλλακτικές αναπαραστάσεις της πραγματικότητας καθώς προσπαθεί να κάνει κάτι συγκεκριμένο για συγκεκριμένους λόγους. Η αιτία είναι ότι ορισμένες γνώσεις, μορφές δράσης και σκέψης έχουν κατασκευαστεί ως “φυσικές” και “αληθείς” με ηγεμονικό τρόπο, και άλλες ως αδιανόητες. Αλλά διαφορετικές ερμηνείες της κοινωνικής πραγματικότητας οδηγούν σε διαφορετικές κοινωνικές δράσεις που την επηρεάζουν.

Βιβλιογραφία:

Burr, V. (1995) An Introduction to Social Constructionism, London: Sage.

Edwards, D.; Ashmore, M. & Potter, J. (1995) ‘Death and Furniture: the rhetoric, politics and theology of bottom line arguments against relativism’, History of the Human Sciences, vol. 8(2), pp. 25-49.

Gergen, K. (1985) “The social constructionist movement in modern social psychology”, American Psychologist, vol. 40(3), pp. 266-275.

Harré, R. (1979) Social Being: A Theory for Social Psychology, Oxford: Blackwell.

Jørgensen, M. & Phillips, L.J. (2002) Discourse Analysis as Theory and Method, London: Sage.

Parker, I. (1992) Discourse Dynamics: Critical Analysis for Social and Individual Psychology, London: Routledge.

Potter, J. & Wetherell, M. (1987) Λόγος & Κοινωνική Ψυχολογία, Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Von Schlippe, A. & Schweitzer, J. (2008) Εγχειρίδιο της Συστημικής Θεραπείας & Συμβουλευτικής, Θεσσαλονίκη: University Studio Press.

Wetherell, M. & Maybin, J. (1996) ‘The Distributed Self: A Social Constructionist Perspective, in R. Stevens (ed.) (1996) Understanding the Self, London: Sage.

Willig, C. (1999b) ‘Beyond Appearances: A critical realist approach to social constructionist work’, in D. Nightingale & J. Cromby (eds) (1999) Social Constructionist Psychology: A Critical Analysis of Theory and Practice, Buckingham: Open University Press.

σεμινάριο εισαγωγής στην αφηγηματική θεραπεία

Εισαγωγή στην Αφηγηματική Θεραπεία: Ο ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ

με τον ψυχοθεραπευτή, ερευνητή και συγγραφέα DAVID NEWMAN,

Επόπτη- Εκπαιδευτή Αφηγηματικής Θεραπείας του Κέντρου DULWICH Αφηγηματικής Θεραπείας (Αδελαΐδα, Αυστραλία), ιδρυτή του Charing Cross Narrative Therapy Centre (Σίδνευ, Αυστραλία)

12/3/2010: Ανοιχτή στο κοινό διάλεξη & ενημέρωση για το πτυχίο αφηγηματικού θεραπευτή στην Ελλάδα, από το Dulwich Centre.

Αμφιθέατρο Τοπογράφων, ΠΟλυτεχνείο Θεσσαλονίκης

13-14/3/2010: Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Κτίριο Τοπογράφων, Πολυτεχνείο Θεσσαλονίκης.

Πληροφορίες: 6974-361096, adamharvatis@gmail.com

——–

Ο DAVID NEWMAN, ψυχοθεραπευτής Αφηγηματικής Θεραπείας, ερευνητής και συγγραφέας εκπαιδεύτηκε από τον Michael White στην Αφηγηματική Θεραπεία. Είναι ο ίδιος επόπτης –εκπαιδευτής Αφηγηματικής Θεραπείας.

Υπήρξε ιδρυτής του Charing Cross Narrative Therapy Centre (Σίδνευ, Αυστραλία) και έχει διδάξει μέσω αυτού του κέντρου σε δεκάδες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, εθελοντικές οργανώσεις και Πανεπιστήμια της Αυστραλίας.

Ως μέλος του διεθνούς εκπαιδευτικού προσωπικού του Κέντρου Dulwich της Αδελαΐδας της Αυστραλίας, του επιστημονικού κέντρου που δημιούργησε ο ίδιος ο Michael White, έχει διδάξει εκπαιδευόμενους από τον Καναδά, τη Δανία, το Χογκ-Κόγκ, το Βέλγιο, τη Μεγάλη Βρεττανία, τις Η.Π.Α, την Αργεντινή, τη Χιλή και τη Βραζιλία.

Εκπροσωπώντας το Κέντρο Dulwich την Παρασκευή 12 Μαρτίου, εκτός από μία ανοιχτή παρουσίαση της Αφηγηματικής Θεραπείας και των καινοτομιών της στο επίπεδο του προφορικού και του γραπτού λόγου, θα παρουσιάσει επίσης τη φιλοσοφία και την πράξη των διεθνών εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφηγηματικής Θεραπείας και την εφαρμογή τους στην Ελλάδα.

Πληροφορίες για το σεμινάριο: Αδάμ Χαρβάτης

Ψυχολόγος MSc, PhD

Τηλ. 6974-361096, fax 2371021916

Μail: adamharvatis@gmail.com

Εγγραφή μέχρι 26 Φεβρουαρίου;

180 € (για επαγγελματίες)

130 € (για φοιτητές/τριες)

Εγγραφή μετά τις 26 Φεβρουαρίου:

200 € (για επαγγελματίες)

150 € (για φοιτητές/τριες)

Παρακαλούμε μετά την πληρωμή στην τράπεζα αποστείλατε στο παραπάνω fax ή email αίτηση με τα στοιχεία σας (ονοματεπώνυμο, επάγγελμα, φορέα από τον οποίο προέρχεστε – εφόσον δεν είστε ιδιώτης- καθώς και διεύθυνση, ΠΟΛΗ, τηλέφωνο και e-mail) καθώς και ένα αντίγραφο του καταθετηρίου

Αριθμ. Λογαρ. Τράπεζας:

EUR 5276-041172-065 Τράπεζα Πειραιώς

*SOS. Παρακαλούμε αναγράψτε στο καταθετήριο το όνομά σας

Μάθημα για τον Κοινωνικό Αποκλεισμό μακριά από τον Λόγο των Αυθεντιών

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Ο κυρίαρχος επιστημονικός λόγος, δηλαδή ο Λόγος των Ειδικών εδώ και αιώνες αναπαράγεται μονοδιάστατα σε πολλούς κλάδους, μέσω και της εξαναγκαστικής σιωπής των υποκειμένων στα οποία αναφέρεται. Αυτό παρατηρείται συστηματικά στους κλάδους της Υγείας, της Ψυχολογίας, της Ψυχιατρικής, της Κοινωνιολογίας αλλά και αλλού. Προκύπτει και αναπαράγεται μέσα από τις μονοδιάστατες επιστημονικές θεωρίες, πρακτικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Προκύπτει μέσα από την αντικειμενοποίηση της ιστορίας, των κοινωνικών διεργασιών, της ανθρώπινης ύπαρξης και εμπειρίας και την ανάδειξη της δήθεν ουδετερότητας της επιστήμης. Προκύπτει από την συρρίκνωση αυτής της εμπειρίας — όταν δεν συνάδει με την εκάστοτε αντίληψη για το «φυσιολογικό», το «υγιές», το «κανονικό»— σε συμπτώματα, την κατηγοριοποίηση και ταξινόμησή της, τις πρακτικές που εφαρμόζονται και που προσβάλουν πολλές φορές την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ασκώντας ψυχολογική ή και φυσική βία όπως στην Ψυχολογία ή την Ψυχιατρική και τους θεσμούς που αυτή αναπαράγει. Η διαρκής αναπαραγωγή αυτού του επιστημονικού Μονόλογου, η κυριαρχία του και η συστηματική διάχυσή του στο κοινωνικό σώμα είναι στην ουσία μια πολιτική πρακτική που υπηρετεί μια συγκεκριμένη ιδεολογία. Μια ιδεολογία που αναπαράγει το κυρίαρχο σύστημα και παρεμποδίζει την ακύρωση των μηχανισμών περιθωριοποίησης.

Στα πλαίσια του παραπάνω προβληματισμού, της ανατροπής του επιστημονικού  μονολόγου και της ανάδειξης  του Λόγου των Αποκλεισμένων, το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας σας προσκαλεί

την Παρασκευή 13/11/2009, στις 18.00 στην αίθουσα 106 του νέου κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. στο μάθημα του Κοινωνικού Αποκλεισμού του τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. Στο μάθημα αυτό θα διδάξουν  οι κύριοι ΓΙΑΝΝΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ και ΦΑΡΜΑΚΗΣ ΜΗΝΑΣ, ιδρυτικά μέλη της Πανελληνίας Επιτροπής (Πρώην) Χρηστών και Επιζώντων της Ψυχιατρικής.